Ook deze link is van belang, gewoon even aantikken en lezen maar. Bedankt Melissa.

ik heb vandaag weer een heleboel binnengekregen van Melissa, dus dat kan er dan weer allemaal op, maar niet teveel tegelijk. Dag Letty, niet nxf3g meer boos worden (ivm ‘psychische nekpijn’, pseudo-diagnostische theorie van Karolientje Vangronsveld c.s. natuurlijk), maarrrrr: het vermoeden is dat de genoemde ‘voorzitter’ niet prof. Minderhoud is (CBO-whiplash en kennelijk ‘van de aardbodem verdwenen’ -zwijgplicht?) maar: neuroloog E.M.H. van den Doel (lid en voorzitter Commissie Forensische Neurologie) http://medischcontact.artsennet.nl/content/dossiers/401412612/323887415/AMGATE_6059_138_TICH_R20294830682479/?PHPSESSID=2452e947f016d256687792b0bae2bef9 Verzekeraarvriendelijke Medici? Voorbeelden van Openbaar gemaakte Praktijk(en) http://209.85.135.104/search?q=cache:7RqFIJGWWH4J:www.werkgroep1970.nl/databank_artsen.htm+Commissie+Forensische+neurologie&hl=nl&ct=clnk&cd=3&gl=nl hebben dus alle leden van de CFN contacten met verzekeraars???, waaronder: 36 Dr. E.M.H. van den Doel Lid Commissie Forensische Neurologie Insurance Watch Group Letty, inzake CFN, zie ook jouw weblog: "Roessingh i.c. Nederhand! " citaat: (….)"Zoals je wellicht ook weet is het Verbond van Verzekeraars nogal geporteerd van de Richtlijn PWS van de Commissie Forensische Neurologie. Die richtlijn, die in feite niets anders is dan een vooraf gestelde "pseudodiagnose", stelt dat er zes maanden na ongeval geen substraat (meer) aantoonbaar is voor aanhoudende nek(pijn)klachten. "Moeilijk objectiveerbaar" zogezegd. Winnock, een reintegratienering waar Achmea eigenaresse van is, doet daar nog drie maandjes van af. De "wetenschappers" daar beweren dat er voor klachten die langer aanhouden dan drie maanden een uitstekende verklaring is. Geen letsel doch "catastroferen en bewegingsangst" is de werkelijke oorzaak van het voortduren van klachten. Winnock helpt mensen tegen betaling van een fors bedrag( kun je je bij Achmea vanzelfsprekend tegen verzekeren) van dat somatiserende gedrag af. Het leuke van het "drie maanden" systeem is bovendien dat je mensen die zonder de geboden "interventie" toch wel zouden zijn genezen, ook nog kunt opvoeren als "genezen dank zij de geboden interventie". Schoolvoorbeeld van associatieve verleiding. Wil de "genezing" niet vlotten, ligt dat vanzelfsprekend aan de overtuiging van de "patient" dat hij/zij toch wat lichamelijks mankeert. De mensen die er niet in slagen om van hun klachten af te komen worden vervolgens door Winnock/Achmea in hun wetenschappelijke werkje "chronic symptoms after whiplash" gelabelt als "failures". En het wordt dus helemaal gezellig als iemand straks Achmea als tegenpartij heeft en Achmea ook de WAO gaat uitvoeren. Hopelijk genezen die mensen. Zoniet kom je geheid voor "interventie" bij Winnock terecht. Waar je vervolgens multidiciplinair wordt "ontzorgd".(….) apropos ‘multidisciplinair’: http://www.network54.com/Forum/238876/message/1089905904/Re-+Smartengeld-+Wat+is+een+normaal+bedrag%21 O ja, Emile Keuter, neuroloog dus, probeert ook nog bij te klussen middels het uitgeven van een boekje over ‘whipash’>>>>>>>>>>>>> Omschrijving boek "Voor het eerst spreekt een neuroloog zich uit voor een serieuze behandeling van het fenomeen whiplash, een ondergeschoven kind in de medische wereld. Whiplash is een kneuzing van de nek, meestal veroorzaakt door een ongeval, en treft de zwakste spieren van de nek aan de voorzijde. Maar is het ook een ziekte in medische zin? Weinig dokters voelen zich voor whiplash verantwoordelijk: noch zij, noch de specialisten naar wie ze doorverwijzen, constateren afwijkingen – en iets wat men niet kan constateren, kan ook niet worden genezen. Toch hebben whiplash-patinten veel en langdurige klachten: een vorm van duizeligheid, concentratiestoornissen en zelfs hersenafwijkingen zijn mogelijk. In Whiplash. Beleving en behandeling gaat de auteur in op de diverse aspecten van dit complexe ziektebeeld. Hij bespreekt mede aan de hand van casussen de problemen die zich in meerdere dimensies, medisch en sociaal, voordoen. Hij opteert voor een serieuze, multidisciplinaire behandeling, waarbij fysiotherapeut, psycholoog, revalidatiearts, anesthesioloog/pijnbestrijding, neuroloog en psychiater betrokken zijn." Ondertitel beleving en behandeling Auteur Keuter, E. Uitgever Boom ISBN 9789085065326 ISBN10 9085065321 Bindwijze Paperback Productsoort boek Prijs 17,50 Mijn opmerking: ‘veel en langdurige klachten vallen per definitie niet (meer) onder WAD 1 en 2, daar klachten <6 maanden daaronder vallen. Na 6 maanden heten de klachten niet meer ‘whiplash’ (geen diagnose maar een ongevalsterm) maar PWS (lees: ‘pseudo-diagnose’). Integere neurologen spreken namelijk over o.a. ‘cervicaal syndroom’ (met name indien de ons reeds bekende en ‘bevooroordeelde ‘psychobabbels’ alsnog overruled worden door obejectiveerbare afwijkingen, zoals bulging disc of zelfs hernia’s, natuurlijk openbaren die pas na 1,5 a 2 jaar na datum ongeval…………..) dat Keuter nergens NEURO-psychologisch en zo ook EEG-onderzoek vermeld is typerend maar tevens een ernstige nalatigheid, is namelijk van groot belang voor het verder objectiveren van op langere termijn ontstane neuro-cognitieve stoornissen, zo ook om simulatie (lees: ziektewinst) bij voorbaat de kop in te drukken. Menig aansprakelijk gestelde verzekeraar tracht de rechter ‘zand in de ogen te strooien’ door de ‘appellant’ voor de zoveelste keer ‘in de wielen te rijden’ door over ziektewist te beginnen, om zo onder de schadebetaling uit te komen. wat kunnen mensen toch slecht zijn, wat ook nog eens ‘gevoed’ wordt door onze regering (balkenende: ‘wie eist, bewijst’, ook bij letsel) tja, en indien de commissies en voorzitters het niet nodig achten na 6 maanden beelvormend (vervolg)onderzoeken te (laten) verrichten blijft er niet veel ‘bewijsbaars’ over. ‘Spoelt u maar meer’, zegt m’n tandarts dan. We leven inmiddes anno domini 2008………… Na het verschijnen van de vijfde editie van de AMA-guides (verder aangeduid als AMA-5) heeft de Commissie Forensische Neurologie (verder aangeduid als De Commissie) zich beraden over de vraag in hoeverre daardoor een aanpassing van de Richtlijnen nodig is.(….) De Commissie is van oordeel dat het beoordelen van pijnbeleving, die niet gestoeld is op een ermee in overeenstemming zijnde aantoonbare of aannemelijke laesie van het zenuwstelsel of de directe omhullingen daarvan, uitgaat buiten het vakgebied van de neuroloog en dat de neuroloog zich daarvan dus dient te onthouden (zie in dit verband AMA-5, sectie 13.1, blz. 306). Indien door de opdrachtgever toch beoordeling ervan gewenst wordt dient zijn medisch adviseur zich te beraden of hij dit zelf wil doen dan wel of een andere discipline ingeschakeld moet worden. Opgemerkt dient te worden dat de Commissie zich bij het aangeven van de percentages ook verder zo strikt mogelijk gebaseerd heeft op somatische gegevens. De invloed van het somatische functieverlies op het psychosociaal functioneren met alle maatschappelijke gevolgen is buiten beschouwing gelaten. Beoordeling daarvan behoort tot het vakgebiedvan andere (soms niet-medische) deskundigen dan de neuroloog.(….) De eerder verschenen supplementen inzake het neuropsychologisch onderzoek en het postwhiplash-syndroom zijn in de tekst gexefncorporeerd.(….) Utrecht, december 2001 De Commissie Forensische Neurologie, Dr. E.M.H. van den Doel Dr. J.J. Jansen Dr. J.F. Mirandolle P.M.G.A.W. Mulkens Dr. M.J.J. Prick M.B.M. Vermeulen Prof. dr. E.Ch. Wolters Dr. G.K. van Wijngaarden (*zie bericht van ‘hanz’) J.M.E. van Zandvoort Geplaatst op 27-09-2005 09:56 door hanz ——————————————————————————– http://74.125.39..104/search?q=cache:i8lEIBx7b7gJ:www.trosradar.nl/PHP/printtopic/30730/0/print/15+commissie+Forensische+neurologie+Wijngaarden&hl=nl&ct=clnk&cd=3&gl=nl Ja, ik wist dat leden van de Commissie niet aanvaardbaar zijn als "deskundige". Zelfs niet voor rechters. Commissielid neuroloog Van Wijngaarden behoort daartoe. Op onderstaande "link" zegt die neuroloog, die dus lid is van de Commissie Forensische Neurologie, over whiplashslachtoffers oa. het volgende: www.petervansteen.nl/home.htm?chapterID=23&topicID=290&firstChapterID=8 "Volgens Van Wijngaarden is het post-whiplashsyndroom zonder twijfel een mode-aandoening, zonder daarmee overigens het bestaan van het letsel te willen ontkennen. "Mensen die pijn hebben en de hele dag in een verkrampte houding zitten, zijn absoluut invalide. Ze zijn echter niet invalide door de verwonding als zodanig – want waarom zouden die uitgerekte bandjes niet genezen?" Uitgerekte bandjes en modeziekte. Kennelijk een verkorte inhoudelijke weergave van de Richtlijn door een medeopsteller van die Richtlijn. Zulke ongein heb ik jou niet horen beweren, vandaar dat leden van Commissie, en andere neurologen die de Richtlijn op die manier uitleggen, wat dat betreft dus "beter" presteren. Wat weet jij eigelijk over Whiplash? (*) http://209.85.135.104/search?q=cache:CyQAWlpE6zMJ:www.corv.nl/forum/topic.asp%3FARCHIVE%3Dtrue%26TOPIC_ID%3D6398+commissie+Forensische+neurologie+Wijngaarden&hl=nl&ct=clnk&cd=1&gl=nl http://74.125.39.104/search?q=cache:WhjUSGhfHt0J:www.corv.nl/forum/topic.asp%3Fwhichpage%3D-1%26TOPIC_ID%3D8323%26REPLY_ID%3D23196+commissie+Forensische+neurologie+Wijngaarden&hl=nl&ct=clnk&cd=2&gl=nl Over o.a. Koerselman: http://209.85.135.104/search?q=cache:–Jc_c0sySIJ:www.network54.com/Forum/238814/thread/1091166653/Reinders,%2BKoerselmans,%2BCommissie+commissie+Forensische+neurologie&hl=nl&ct=clnk&cd=4&gl=nl —– Original Message —– From: Melissa To: whiplashrapport@whiplashstichting.nl ; Sandra Vermeend ; d.vaneden@whiplashstichting.nl Cc: CBO Concept Richtlijn Whiplash ; info@whiplashdebaas.nl ; info@verkeersslachtoffers.nl ; info@nah-meldpunt.nl Sent: Thursday, July 03, 2008 10:03 PM Subject: Reactie prof. Minderhoud? "De Whiplash Stichting Nederland eiste eerst dat ik uit de werkgroep zou stappen, maar dat heeft de voorzitter goed verdedigd.x92" Rust roest bij whiplash 20-06-2008 Bron: Medisch Contact Nr. 25 – 20 juni 2008 Geen rust bij whiplash; Eerste multidisciplinaire richtlijn whiplash ziet het licht Rust bij whiplash is passxe9. Dat staat in de onlangs verschenen multidisciplinaire CBO-richtlijn over whiplash. De patixebntenorganisatie Whiplash Stichting Nederland vindt dat de richtlijn onvoldoende aandacht besteedt aan x91relevante fysieke aspectenx92 van whiplash. Na een aanvankelijke periode van rust kunnen bewegingen en werkzaamheden geleidelijk weer worden opgevoerd, waarbij het zelfvertrouwen moet worden aangewakkerd.x92 Deze zin over whiplash stond in 1976 in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Nu een zin uit de pas verschenen CBO-richtlijn x91Diagnostiek en Behandeling van mensen met Whiplash Associated Disorder I / IIx92: x91Bij de behandeling van acute WAD-patixebnten worden bij voorkeur behandelstrategiexebn gekozen die een duidelijke stimulerende component hebben, zoals het advies om zoveel mogelijk actief te blijven.x92 Neurochirurg dr. R. Braakman schreef 22 jaar geleden dat de literatuur sinds de introductie van de term whiplash in 1953 wordt x91gekenmerkt door sterk uiteenlopende opvattingen, zowel over terminologie en verklaring van de symptomen, als over de rol die organische dan wel psychogene factoren spelen.x92 Ook daarin lijkt nog niet veel veranderd. De eerste aanbeveling in de richtlijn pleit voor een consequent en consistent gebruik van begrippen en indelingen. Neuroloog Emile Keuter (Diaconessenhuis, Meppel) en lid van de kernredactie van de richtlijn licht toe: x91Over whiplash is verwarring en controverse. Zo zijn de meeste neurologen eerder geneigd om te zeggen dat whiplash niet bestaat, dan er serieus op in te gaan.x92 De werkgroep heeft de definitie overgenomen van de Quebec Task Force on Whiplash-associated disorders (WAD) die een whiplash omschrijft als een acceleratie-deceleratiemechanisme waarbij krachten inwerken op de nek (zie kader 1). x91Deze definitie wordt ook bij veel wetenschappelijk onderzoek gebruiktx92, zegt Keuter. x91Daarmee is de richtlijn beter te onderbouwen.x92 Artsenogen De nieuwe CBO-richtlijn gaat alleen over de lichtste vormen van whiplash (WAD graad I of II) en dus niet over de gevolgen van fracturen of dislocaties van de halswervelkolom of aantoonbare beschadiging van het zenuwstelsel. Keuter daarover: x91We hebben het hiertoe beperkt omdat dit het meeste voorkomt en er over de behandeling van deze lichte vormen veel onduidelijkheden bestaan. Iedereen snapt dat een wervelfractuur heel lastig is. Bij whiplash graad I en II gaat het om mensen met in onze artsenogen weinig problemen, maar vanuit de optiek van de patixebnt zijn er veel problemen.x92 Met beeldvormende technieken zijn bij WAD graad I en II geen afwijkingen te vinden. x91Naast het verhaal van de patixebnt hebben we haast niets in handenx92, zegt Keuter. x91Rxf6ntgenfotografie en MRI voegen volgens de literatuur niets toe aan de zekerheid over de diagnose. Een rxf6ntgenfoto is alleen nuttig om een breuk uit te sluiten. MRI heeft alleen meerwaarde bij neurologische verschijnselen, en dus bij WAD graad III. Op termijn komt daar verandering in. Studies met functionele MRI laten zien dat er in de hersenen wel veranderingen optreden. Dit kan nuttig zijn om het effect van een behandeling te meten zoals dat bij het complex regionaal pijnsyndroom ook steeds vaker gebeurt.x92 Whiplashletsel Zoals neurochirurg Braakman al aangaf, is de discussie over het substraat van whiplash – is er lichamelijke schade of x91zit het tussen de orenx92? – al zo oud als de term zelf. In de CBO-richtlijn wordt wel gesproken van x91beschadiging van de weke delen van de halswervelkolomx92 maar de term whiplashletsel komt niet meer voor. x91Daar was aanvankelijk niet iedereen het mee eensx92, zegt hoogleraar psychiatrie aan het UMC Utrecht, Frank Koerselman, die ook in de richtlijnwerkgroep zat. x91Uiteindelijk vinden we het voor de patient beter om de term letstel te mijden zodat de richtlijn beter de nadruk legt op het voorkxf3men van psychologische fixatie. De patixebnt krijgt anders het idee dat een whiplash per definitie heel erg is, met mogelijk het idee in meer of mindere mate invalide te zijn.x92 Dat Koerselman plaatsnam in de werkgroep is opmerkelijk, gezien zijn eerdere publieke uitlatingen waaruit duidelijk blijkt dat hij in de discussie over het lichamelijk substraat voor whiplash tot de sceptici behoort. x91Ik vond dat ik niet vanaf de zijlijn dingen kan blijven roepen als ik de gelegenheid krijg om te objectiveren wat we weten over WAD graad I en II. De Whiplash Stichting Nederland eiste eerst dat ik uit de werkgroep zou stappen, maar dat heeft de voorzitter goed verdedigd.x92 Psychiatrisch De discussie over het substraat van whiplash wordt in de richtlijn niet beslecht. Dat komt met name door de keuze om de richtlijn te beperken tot WAD graad I en II waarbij er per definitie geen aantoonbare fysieke afwijkingen zijn behalve aan de nekspieren. x91Onduidelijk blijft of bij whiplashongevallen een psychiatrische aandoening de chronische klachten veroorzaakt of dat die aandoening juist het gevolg is van de langdurige klachten (of beide)x92, zegt Koerselman. x91Bij de acute WAD graad I en II is er geen sprake van een psychiatrische aandoening.x92 Bij de late of chronische vorm kan dat anders zijn. x91Vanuit de psychiatrische invalshoek is dan differentiaaldiagnostiek nodigx92, aldus Koerselman. x91Maar het stuk dat ik daarover voor de richtlijn had geschreven, is geschrapt omdat het dan te veel een handboek zou worden. Dat zijn de spelregels van een multidisciplinaire evidence-based richtlijn. De definitieve tekst van de richtlijn is altijd een compromis.x92 x91We wilden wel weten of bepaalde psychologische factoren een voorspellende waarde hebben voor het ontstaan van de chronisch vorm, maar dat is er niet heel hard uitgekomen. Daarmee is overigens ook niet zeker dat het nxedet zo is.x92 Toch beveelt de richtlijn wel psychologisch onderzoek aan voor de diagnostiek en behandeling van patixebnten die x91door mentale oorzaken, zoals onvoldoende copinggedrag, angst en overmatige stressreacties onvoldoende lijken te herstellen na een whiplashongevalx92. x91Psychologisch onderzoek is er niet alleen om eventuele cognitieve problemen te onderkennen, maar ook voor de meer menselijke kant van de zaak; wat voor copingmechanisme heeft deze patixebnt?x92, reageert Keuter. x91Ik vind het een bescheiden aanbeveling. Die overigens wel om tact van de arts vraagt. Een gesprek met een whiplashpatixebnt over psychologische factoren is spitsroeden lopen. Het kan de arts-patixebntrelatie danig verstoren.x92 Fysieke aspecten Met de Whiplash Stichting Nederland is geen overeenstemming bereikt over de definitieve tekst. De patixebntenvereniging was gevraagd commentaar op de concepttekst te leveren, maar heeft eind vorig jaar de samenwerking met de werkgroep opgezegd omdat x91het zeer zorgvuldig opgestelde commentaar van de WSN zo goed als onbesproken bleef.x92 Het is een gemiste kans dat de CBO-werkgroep geen gebruik heeft gemaakt van onze praktijkkennisx92, aldus de WSN op haar website. x91Het resultaat is een uiterst eenzijdige, onvolledige en al gedateerde richtlijn die er in de praktijk doorgaans toe leidt dat een whiplashpatixebnt onvoldoende nauwkeurig wordt onderzocht en dat er relevante fysieke aspecten over het hoofd worden gezien.x92 x91Ze voelen zich niet serieus genomenx92, reageert Keuter. x91Ze hebben ons literatuur aangedragen waarin de nadruk ligt op de ernst van de functiestoornissen. Er is een mer xe0 boire aan literatuur. Het moest wel een richtlijn worden waar de beroepsgroepen zich in kunnen vinden.x92 Spoedeisend Wat de werkgroep uit die zee aan kennis heeft gedestilleerd, is samengevat in een voorstel voor een protocol voor de opvang van slachtoffers van een whiplash op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis. Hierin staat dat wanneer na onderzoek de diagnose WAD I of II volgt, het belangrijk is de patixebnt gerust te stellen. x91Je moet uitleggen dat er geen wervelkolom-, ruggenmerg- of hersenletsel is opgetredenx92, benadrukt Keuter. x91De patixebnt moet weten dat de pijn gaat toenemen, maar dat het toch belangrijk is de nek te bewegen. Dit is een van de belangrijkste conclusies. Artsen en patixebnten moeten vooral niet denken, oh wat erg, doe maar rustig aan. We zeggen in de richtlijn dat het beter is om te bewegen en dat men ook beter gewoon weer aan het werk kan.x92 x91Momenteel krijgen patixebnten met een whiplash vaak cognitieve gedragstherapiex92, vult Koerselman aan. x91Om rampdenken af te leren. Dat is goed. Een nadeel is dat patixebnten zichzelf grenzen gaan stellen omdat ze menen dat ze overbelast zijn. De boodschap, je kunt meer dan je dacht, blijft onvoldoende hangen.x92 Het protocol vermeldt verder x91zonodig adequate pijnstillingx92. x91De onderbouwing hiervan is magerx92, licht Keuter toe. x91We vinden dat je er vrij mee mag omgaan. Maar natuurlijk dreigt het gevaar van adaptatie. In de hersenen wordt de pijndrempel verlaagt. Op de SEH kun je het wel toepassen omdat bekend is dat in de eerste week de pijn toeneemt.x92 Een nekkraag, die in een aantal buitenlandse richtlijnen nog wordt aanbevolen (zie kader 2) wordt in het protocol afgewezen. x91In de literatuur is geen voordeel voor de nekkraag te vindenx92, zegt Keuter. x91De nekkraag geeft erkenning, maar wellicht ook een nocebo-effect (verwachting dat iets kwaad doet, red.). Ik kreeg een patixebnt die in Duitsland achterop werd gereden. In het ziekenhuis aldaar kreeg hij direct een kraag aangemeten. Hij is helemaal vastgelopen, terwijl er niets te vinden was. De nekkraag druist in tegen het hele idee te bewegen.x92 Warmtelaesie Het overige therapeutisch arsenaal is niet breed. Voor een deel van de patienten die langer klachten houden, kan een warmtelaesie nuttig zijn. x91Het is aangetoond dat mensen die gunstig reageren op een proefinjectie in een facetgewricht van de cervicale wervelkolom, meer beweeglijkheid in hun nek krijgen en dat een warmtelaesie van de zenuw zinvol isx92, verduidelijkt Keuter. x91Op den duur herstelt de sensibiliteit zich weer.x92 Voor een gunstig effect van methylprednisolon is wat bewijs, maar het wordt in de richtlijn niet aangeraden. x91Bij een partixeble dwarslaesie meende men 15 jaar geleden dat je een betere prognose had als je direct enorme hoeveelheden bijnierschors gafx92, becommentarieert Keuter. x91Inmiddels is dat achterhaald. In dezelfde gedachtegang is gekeken wat het effect bij whiplash is. Het is aangetoond dat mensen eerder weer aan het werk zijn, maar dat is een indirecte maat. Dan zijn overige overwegingen heel belangrijk. Het is nogal wat om zulke doseringen te geven. Het bewijs is flinterdun en het is een biomedische gedachtegang, waar we juist vanaf willen. Daarom raden we het af.x92 En massage? In de richtlijn is het niet opgenomen. In een boekje over whiplash voor patixebnten (zie Scoop, blz. 1077) dat Keuter schreef, staat dat massage zinvol kan zijn. x91Maar dan wel zelfmassage, want de patixebnt moet wel actief blijven. Bij het opstellen van de richtlijn is het niet aan de orde geweest. Het zat niet in de uitgangspunten en niemand heeft het aangebracht. Wellicht had dat wel gemoeten. Maar deze richtlijn kan nog groeien. En er komt over een paar jaar een herziening. Wellicht doet de Whiplash Stichting Nederland dan wel mee.x92 Uitgelachen x91Laten we afspreken dat we mensen serieus nemen en goed nakijkenx92, vervolgt Keuter. x91Het gebeurt echt dat patixebnten door artsen worden uitgelachen. Ik ken patixebnten die van hun neuroloog hebben gehoord dat whiplash niet bestaat. Als ze vragen wat ze dan hebben, krijgen ze als antwoord: niets. Dan doe je als neuroloog net of het hoofd niet bij de patixebnt hoort. Waarom word je dan dokter?x92 Prof. Koerselman hoopt dat artsen en andere zorgverleners de richtlijn omarmen. x91Deze richtlijn moet het uitgangspunt vormen voor de zorg aan patixebnten met een whiplash. De patixebntenvereniging is weliswaar tegen, maar de patixebnten zijn er zeker bij gebaat.x92 Tien vragen over de whiplash richtlijn 1. Waarom is er een nieuwe richtlijn? Er was nog geen richtlijn. Whiplash is een groot en duur maatschappelijk probleem. 2. Welke beroepsgroepen hebben de richtlijn samengesteld? Het is een initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie, in smanwerking met huisartsen, fysiotherapeuten, anesthesiologen, revalidatieartsen, chirurgen, radiologen, psychologen, artsen arbeid en gezondheid, verzekeringsartsen, psychiaters en orthopeden. 3. Zijn de patixebnten vertegenwoordigd? De Whiplash Stichting Nederland heeft meegelezen, maar kon zich niet vinden in het eindresultaat. 4. Voor welke beroepsgroepen is de richtlijn relevant? Artsen op SEH afdelingen van ziekenhuizen. 5. Over welke patixebnten gaat de richtlijn? Patixebnten met whiplash-associated disorder graad I en II. 6. Wat is er nieuw aan de anamnese? De patixebnt moet tijdens het ongeval bij bewustzijn zijn geweest. 7. Wat is er nieuw aan de diagnostiek? Neurologische afwijkingen en fracturen en dislocaties van de cervicale wervelkolom worden uitgesloten. Er is geen onderzoek dat de diagnose kan bevestigen. 8. Wat is er nieuw aan de verwijzing? In de verwijsstructuur zijn er geen veranderingen. Voor de opvang van patixebnten met een whiplash is er een concept-protocol in de richtlijn opgenomen. 9. Wat is er nieuw aan de behandeling? Expliciet wordt aangeraden geen rust te nemen, maart te starten met een activerende therapie, zoals een actieve oefentherapie van de nek. 10. Wat is er nieuw aan de follow-up en nazorg? Een tijdcontingente controle en eventuele verwijzing naar een revalidatiearts voor multidisciplinaire behandeling als het revalidatieproces geen vooruitgang oplevert. Author(s): E-J. Pronk en M. Sonneveld http://www.inspine.nl/actueelDetail.php?nid=106&hs=2&tab=1 E-mailbericht gecontroleerd door Spyware Doctor (5.5.1.322) Databaseversie: 5.10180e http://www.pctools.com/spyware-doctor/ gewoon even aantikken en u kunt het hele stuk lezen. Dag Letty, niet nxf3g meer boos worden (ivm ‘psychische nekpijn’, pseudo-diagnostische theorie van Karolientje Vangronsveld c.s. natuurlijk), maarrrrr: het vermoeden is dat de genoemde ‘voorzitter’ niet prof. Minderhoud is (CBO-whiplash en kennelijk ‘van de aardbodem verdwenen’ -zwijgplicht?) maar: neuroloog E.M.H. van den Doel (lid en voorzitter Commissie Forensische Neurologie) http://medischcontact.artsennet.nl/content/dossiers/401412612/323887415/AMGATE_6059_138_TICH_R20294830682479/?PHPSESSID=2452e947f016d256687792b0bae2bef9 Verzekeraarvriendelijke Medici? Voorbeelden van Openbaar gemaakte Praktijk(en) http://209.85.135.104/search?q=cache:7RqFIJGWWH4J:www.werkgroep1970.nl/databank_artsen.htm+Commissie+Forensische+neurologie&hl=nl&ct=clnk&cd=3&gl=nl hebben dus alle leden van de CFN contacten met verzekeraars???, waaronder: 36 Dr. E.M.H. van den Doel Lid Commissie Forensische Neurologie Insurance Watch Group Letty, inzake CFN, zie ook jouw weblog: "Roessingh i.c. Nederhand! " citaat: (….)"Zoals je wellicht ook weet is het Verbond van Verzekeraars nogal geporteerd van de Richtlijn PWS van de Commissie Forensische Neurologie. Die richtlijn, die in feite niets anders is dan een vooraf gestelde "pseudodiagnose", stelt dat er zes maanden na ongeval geen substraat (meer) aantoonbaar is voor aanhoudende nek(pijn)klachten. "Moeilijk objectiveerbaar" zogezegd. Winnock, een reintegratienering waar Achmea eigenaresse van is, doet daar nog drie maandjes van af. De "wetenschappers" daar beweren dat er voor klachten die langer aanhouden dan drie maanden een uitstekende verklaring is. Geen letsel doch "catastroferen en bewegingsangst" is de werkelijke oorzaak van het voortduren van klachten. Winnock helpt mensen tegen betaling van een fors bedrag( kun je je bij Achmea vanzelfsprekend tegen verzekeren) van dat somatiserende gedrag af. Het leuke van het "drie maanden" systeem is bovendien dat je mensen die zonder de geboden "interventie" toch wel zouden zijn genezen, ook nog kunt opvoeren als "genezen dank zij de geboden interventie". Schoolvoorbeeld van associatieve verleiding. Wil de "genezing" niet vlotten, ligt dat vanzelfsprekend aan de overtuiging van de "patient" dat hij/zij toch wat lichamelijks mankeert. De mensen die er niet in slagen om van hun klachten af te komen worden vervolgens door Winnock/Achmea in hun wetenschappelijke werkje "chronic symptoms after whiplash" gelabelt als "failures". En het wordt dus helemaal gezellig als iemand straks Achmea als tegenpartij heeft en Achmea ook de WAO gaat uitvoeren. Hopelijk genezen die mensen. Zoniet kom je geheid voor "interventie" bij Winnock terecht. Waar je vervolgens multidiciplinair wordt "ontzorgd".(….) apropos ‘multidisciplinair’: http://www.network54.com/Forum/238876/message/1089905904/Re-+Smartengeld-+Wat+is+een+normaal+bedrag%21 O ja, Emile Keuter, neuroloog dus, probeert ook nog bij te klussen middels het uitgeven van een boekje over ‘whipash’>>>>>>>>>>>>> Omschrijving boek "Voor het eerst spreekt een neuroloog zich uit voor een serieuze behandeling van het fenomeen whiplash, een ondergeschoven kind in de medische wereld. Whiplash is een kneuzing van de nek, meestal veroorzaakt door een ongeval, en treft de zwakste spieren van de nek aan de voorzijde. Maar is het ook een ziekte in medische zin? Weinig dokters voelen zich voor whiplash verantwoordelijk: noch zij, noch de specialisten naar wie ze doorverwijzen, constateren afwijkingen – en iets wat men niet kan constateren, kan ook niet worden genezen. Toch hebben whiplash-patinten veel en langdurige klachten: een vorm van duizeligheid, concentratiestoornissen en zelfs hersenafwijkingen zijn mogelijk. In Whiplash. Beleving en behandeling gaat de auteur in op de diverse aspecten van dit complexe ziektebeeld. Hij bespreekt mede aan de hand van casussen de problemen die zich in meerdere dimensies, medisch en sociaal, voordoen. Hij opteert voor een serieuze, multidisciplinaire behandeling, waarbij fysiotherapeut, psycholoog, revalidatiearts, anesthesioloog/pijnbestrijding, neuroloog en psychiater betrokken zijn." Ondertitel beleving en behandeling Auteur Keuter, E. Uitgever Boom ISBN 9789085065326 ISBN10 9085065321 Bindwijze Paperback Productsoort boek Prijs 17,50 Mijn opmerking: ‘veel en langdurige klachten vallen per definitie niet (meer) onder WAD 1 en 2, daar klachten <6 maanden daaronder vallen. Na 6 maanden heten de klachten niet meer ‘whiplash’ (geen diagnose maar een ongevalsterm) maar PWS (lees: ‘pseudo-diagnose’). Integere neurologen spreken namelijk over o.a. ‘cervicaal syndroom’ (met name indien de ons reeds bekende en ‘bevooroordeelde ‘psychobabbels’ alsnog overruled worden door obejectiveerbare afwijkingen, zoals bulging disc of zelfs hernia’s, natuurlijk openbaren die pas na 1,5 a 2 jaar na datum ongeval…………..) dat Keuter nergens NEURO-psychologisch en zo ook EEG-onderzoek vermeld is typerend maar tevens een ernstige nalatigheid, is namelijk van groot belang voor het verder objectiveren van op langere termijn ontstane neuro-cognitieve stoornissen, zo ook om simulatie (lees: ziektewinst) bij voorbaat de kop in te drukken. Menig aansprakelijk gestelde verzekeraar tracht de rechter ‘zand in de ogen te strooien’ door de ‘appellant’ voor de zoveelste keer ‘in de wielen te rijden’ door over ziektewist te beginnen, om zo onder de schadebetaling uit te komen. wat kunnen mensen toch slecht zijn, wat ook nog eens ‘gevoed’ wordt door onze regering (balkenende: ‘wie eist, bewijst’, ook bij letsel) tja, en indien de commissies en voorzitters het niet nodig achten na 6 maanden beelvormend (vervolg)onderzoeken te (laten) verrichten blijft er niet veel ‘bewijsbaars’ over. ‘Spoelt u maar meer’, zegt m’n tandarts dan. We leven inmiddes anno domini 2008………… Na het verschijnen van de vijfde editie van de AMA-guides (verder aangeduid als AMA-5) heeft de Commissie Forensische Neurologie (verder aangeduid als De Commissie) zich beraden over de vraag in hoeverre daardoor een aanpassing van de Richtlijnen nodig is.(….) De Commissie is van oordeel dat het beoordelen van pijnbeleving, die niet gestoeld is op een ermee in overeenstemming zijnde aantoonbare of aannemelijke laesie van het zenuwstelsel of de directe omhullingen daarvan, uitgaat buiten het vakgebied van de neuroloog en dat de neuroloog zich daarvan dus dient te onthouden (zie in dit verband AMA-5, sectie 13.1, blz. 306). Indien door de opdrachtgever toch beoordeling ervan gewenst wordt dient zijn medisch adviseur zich te beraden of hij dit zelf wil doen dan wel of een andere discipline ingeschakeld moet worden. Opgemerkt dient te worden dat de Commissie zich bij het aangeven van de percentages ook verder zo strikt mogelijk gebaseerd heeft op somatische gegevens. De invloed van het somatische functieverlies op het psychosociaal functioneren met alle maatschappelijke gevolgen is buiten beschouwing gelaten. Beoordeling daarvan behoort tot het vakgebiedvan andere (soms niet-medische) deskundigen dan de neuroloog.(….) De eerder verschenen supplementen inzake het neuropsychologisch onderzoek en het postwhiplash-syndroom zijn in de tekst gexefncorporeerd.(….) Utrecht, december 2001 De Commissie Forensische Neurologie, Dr. E.M.H. van den Doel Dr. J.J. Jansen Dr. J.F. Mirandolle P.M.G.A.W. Mulkens Dr. M.J.J. Prick M.B.M. Vermeulen Prof. dr. E.Ch. Wolters Dr. G.K. van Wijngaarden (*zie bericht van ‘hanz’) J.M.E. van Zandvoort Geplaatst op 27-09-2005 09:56 door hanz ——————————————————————————– http://74.125.39..104/search?q=cache:i8lEIBx7b7gJ:www.trosradar.nl/PHP/printtopic/30730/0/print/15+commissie+Forensische+neurologie+Wijngaarden&hl=nl&ct=clnk&cd=3&gl=nl Ja, ik wist dat leden van de Commissie niet aanvaardbaar zijn als "deskundige". Zelfs niet voor rechters. Commissielid neuroloog Van Wijngaarden behoort daartoe. Op onderstaande "link" zegt die neuroloog, die dus lid is van de Commissie Forensische Neurologie, over whiplashslachtoffers oa. het volgende: www.petervansteen.nl/home.htm?chapterID=23&topicID=290&firstChapterID=8 "Volgens Van Wijngaarden is het post-whiplashsyndroom zonder twijfel een mode-aandoening, zonder daarmee overigens het bestaan van het letsel te willen ontkennen. "Mensen die pijn hebben en de hele dag in een verkrampte houding zitten, zijn absoluut invalide. Ze zijn echter niet invalide door de verwonding als zodanig – want waarom zouden die uitgerekte bandjes niet genezen?" Uitgerekte bandjes en modeziekte. Kennelijk een verkorte inhoudelijke weergave van de Richtlijn door een medeopsteller van die Richtlijn. Zulke ongein heb ik jou niet horen beweren, vandaar dat leden van Commissie, en andere neurologen die de Richtlijn op die manier uitleggen, wat dat betreft dus "beter" presteren. Wat weet jij eigelijk over Whiplash? (*) http://209.85.135.104/search?q=cache:CyQAWlpE6zMJ:www.corv.nl/forum/topic.asp%3FARCHIVE%3Dtrue%26TOPIC_ID%3D6398+commissie+Forensische+neurologie+Wijngaarden&hl=nl&ct=clnk&cd=1&gl=nl http://74.125.39.104/search?q=cache:WhjUSGhfHt0J:www.corv.nl/forum/topic.asp%3Fwhichpage%3D-1%26TOPIC_ID%3D8323%26REPLY_ID%3D23196+commissie+Forensische+neurologie+Wijngaarden&hl=nl&ct=clnk&cd=2&gl=nl Over o.a. Koerselman: http://209.85.135.104/search?q=cache:–Jc_c0sySIJ:www.network54.com/Forum/238814/thread/1091166653/Reinders,%2BKoerselmans,%2BCommissie+commissie+Forensische+neurologie&hl=nl&ct=clnk&cd=4&gl=nl —– Original Message —– From: Melissa To: whiplashrapport@whiplashstichting.nl ; Sandra Vermeend ; d.vaneden@whiplashstichting.nl Cc: CBO Concept Richtlijn Whiplash ; info@whiplashdebaas.nl ; info@verkeersslachtoffers.nl ; info@nah-meldpunt.nl Sent: Thursday, July 03, 2008 10:03 PM Subject: Reactie prof. Minderhoud? "De Whiplash Stichting Nederland eiste eerst dat ik uit de werkgroep zou stappen, maar dat heeft de voorzitter goed verdedigd.x92" Rust roest bij whiplash 20-06-2008 Bron: Medisch Contact Nr. 25 – 20 juni 2008 Geen rust bij whiplash; Eerste multidisciplinaire richtlijn whiplash ziet het licht Rust bij whiplash is passxe9. Dat staat in de onlangs verschenen multidisciplinaire CBO-richtlijn over whiplash. De patixebntenorganisatie Whiplash Stichting Nederland vindt dat de richtlijn onvoldoende aandacht besteedt aan x91relevante fysieke aspectenx92 van whiplash. Na een aanvankelijke periode van rust kunnen bewegingen en werkzaamheden geleidelijk weer worden opgevoerd, waarbij het zelfvertrouwen moet worden aangewakkerd.x92 Deze zin over whiplash stond in 1976 in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Nu een zin uit de pas verschenen CBO-richtlijn x91Diagnostiek en Behandeling van mensen met Whiplash Associated Disorder I / IIx92: x91Bij de behandeling van acute WAD-patixebnten worden bij voorkeur behandelstrategiexebn gekozen die een duidelijke stimulerende component hebben, zoals het advies om zoveel mogelijk actief te blijven.x92 Neurochirurg dr. R. Braakman schreef 22 jaar geleden dat de literatuur sinds de introductie van de term whiplash in 1953 wordt x91gekenmerkt door sterk uiteenlopende opvattingen, zowel over terminologie en verklaring van de symptomen, als over de rol die organische dan wel psychogene factoren spelen.x92 Ook daarin lijkt nog niet veel veranderd. De eerste aanbeveling in de richtlijn pleit voor een consequent en consistent gebruik van begrippen en indelingen. Neuroloog Emile Keuter (Diaconessenhuis, Meppel) en lid van de kernredactie van de richtlijn licht toe: x91Over whiplash is verwarring en controverse. Zo zijn de meeste neurologen eerder geneigd om te zeggen dat whiplash niet bestaat, dan er serieus op in te gaan.x92 De werkgroep heeft de definitie overgenomen van de Quebec Task Force on Whiplash-associated disorders (WAD) die een whiplash omschrijft als een acceleratie-deceleratiemechanisme waarbij krachten inwerken op de nek (zie kader 1). x91Deze definitie wordt ook bij veel wetenschappelijk onderzoek gebruiktx92, zegt Keuter. x91Daarmee is de richtlijn beter te onderbouwen.x92 Artsenogen De nieuwe CBO-richtlijn gaat alleen over de lichtste vormen van whiplash (WAD graad I of II) en dus niet over de gevolgen van fracturen of dislocaties van de halswervelkolom of aantoonbare beschadiging van het zenuwstelsel. Keuter daarover: x91We hebben het hiertoe beperkt omdat dit het meeste voorkomt en er over de behandeling van deze lichte vormen veel onduidelijkheden bestaan. Iedereen snapt dat een wervelfractuur heel lastig is. Bij whiplash graad I en II gaat het om mensen met in onze artsenogen weinig problemen, maar vanuit de optiek van de patixebnt zijn er veel problemen.x92 Met beeldvormende technieken zijn bij WAD graad I en II geen afwijkingen te vinden. x91Naast het verhaal van de patixebnt hebben we haast niets in handenx92, zegt Keuter. x91Rxf6ntgenfotografie en MRI voegen volgens de literatuur niets toe aan de zekerheid over de diagnose. Een rxf6ntgenfoto is alleen nuttig om een breuk uit te sluiten. MRI heeft alleen meerwaarde bij neurologische verschijnselen, en dus bij WAD graad III. Op termijn komt daar verandering in. Studies met functionele MRI laten zien dat er in de hersenen wel veranderingen optreden. Dit kan nuttig zijn om het effect van een behandeling te meten zoals dat bij het complex regionaal pijnsyndroom ook steeds vaker gebeurt.x92 Whiplashletsel Zoals neurochirurg Braakman al aangaf, is de discussie over het substraat van whiplash – is er lichamelijke schade of x91zit het tussen de orenx92? – al zo oud als de term zelf. In de CBO-richtlijn wordt wel gesproken van x91beschadiging van de weke delen van de halswervelkolomx92 maar de term whiplashletsel komt niet meer voor. x91Daar was aanvankelijk niet iedereen het mee eensx92, zegt hoogleraar psychiatrie aan het UMC Utrecht, Frank Koerselman, die ook in de richtlijnwerkgroep zat. x91Uiteindelijk vinden we het voor de patient beter om de term letstel te mijden zodat de richtlijn beter de nadruk legt op het voorkxf3men van psychologische fixatie. De patixebnt krijgt anders het idee dat een whiplash per definitie heel erg is, met mogelijk het idee in meer of mindere mate invalide te zijn.x92 Dat Koerselman plaatsnam in de werkgroep is opmerkelijk, gezien zijn eerdere publieke uitlatingen waaruit duidelijk blijkt dat hij in de discussie over het lichamelijk substraat voor whiplash tot de sceptici behoort. x91Ik vond dat ik niet vanaf de zijlijn dingen kan blijven roepen als ik de gelegenheid krijg om te objectiveren wat we weten over WAD graad I en II. De Whiplash Stichting Nederland eiste eerst dat ik uit de werkgroep zou stappen, maar dat heeft de voorzitter goed verdedigd.x92 Psychiatrisch De discussie over het substraat van whiplash wordt in de richtlijn niet beslecht. Dat komt met name door de keuze om de richtlijn te beperken tot WAD graad I en II waarbij er per definitie geen aantoonbare fysieke afwijkingen zijn behalve aan de nekspieren. x91Onduidelijk blijft of bij whiplashongevallen een psychiatrische aandoening de chronische klachten veroorzaakt of dat die aandoening juist het gevolg is van de langdurige klachten (of beide)x92, zegt Koerselman. x91Bij de acute WAD graad I en II is er geen sprake van een psychiatrische aandoening.x92 Bij de late of chronische vorm kan dat anders zijn. x91Vanuit de psychiatrische invalshoek is dan differentiaaldiagnostiek nodigx92, aldus Koerselman. x91Maar het stuk dat ik daarover voor de richtlijn had geschreven, is geschrapt omdat het dan te veel een handboek zou worden. Dat zijn de spelregels van een multidisciplinaire evidence-based richtlijn. De definitieve tekst van de richtlijn is altijd een compromis.x92 x91We wilden wel weten of bepaalde psychologische factoren een voorspellende waarde hebben voor het ontstaan van de chronisch vorm, maar dat is er niet heel hard uitgekomen. Daarmee is overigens ook niet zeker dat het nxedet zo is.x92 Toch beveelt de richtlijn wel psychologisch onderzoek aan voor de diagnostiek en behandeling van patixebnten die x91door mentale oorzaken, zoals onvoldoende copinggedrag, angst en overmatige stressreacties onvoldoende lijken te herstellen na een whiplashongevalx92. x91Psychologisch onderzoek is er niet alleen om eventuele cognitieve problemen te onderkennen, maar ook voor de meer menselijke kant van de zaak; wat voor copingmechanisme heeft deze patixebnt?x92, reageert Keuter. x91Ik vind het een bescheiden aanbeveling. Die overigens wel om tact van de arts vraagt. Een gesprek met een whiplashpatixebnt over psychologische factoren is spitsroeden lopen. Het kan de arts-patixebntrelatie danig verstoren.x92 Fysieke aspecten Met de Whiplash Stichting Nederland is geen overeenstemming bereikt over de definitieve tekst. De patixebntenvereniging was gevraagd commentaar op de concepttekst te leveren, maar heeft eind vorig jaar de samenwerking met de werkgroep opgezegd omdat x91het zeer zorgvuldig opgestelde commentaar van de WSN zo goed als onbesproken bleef.x92 Het is een gemiste kans dat de CBO-werkgroep geen gebruik heeft gemaakt van onze praktijkkennisx92, aldus de WSN op haar website. x91Het resultaat is een uiterst eenzijdige, onvolledige en al gedateerde richtlijn die er in de praktijk doorgaans toe leidt dat een whiplashpatixebnt onvoldoende nauwkeurig wordt onderzocht en dat er relevante fysieke aspecten over het hoofd worden gezien.x92 x91Ze voelen zich niet serieus genomenx92, reageert Keuter. x91Ze hebben ons literatuur aangedragen waarin de nadruk ligt op de ernst van de functiestoornissen. Er is een mer xe0 boire aan literatuur. Het moest wel een richtlijn worden waar de beroepsgroepen zich in kunnen vinden.x92 Spoedeisend Wat de werkgroep uit die zee aan kennis heeft gedestilleerd, is samengevat in een voorstel voor een protocol voor de opvang van slachtoffers van een whiplash op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis. Hierin staat dat wanneer na onderzoek de diagnose WAD I of II volgt, het belangrijk is de patixebnt gerust te stellen. x91Je moet uitleggen dat er geen wervelkolom-, ruggenmerg- of hersenletsel is opgetredenx92, benadrukt Keuter. x91De patixebnt moet weten dat de pijn gaat toenemen, maar dat het toch belangrijk is de nek te bewegen. Dit is een van de belangrijkste conclusies. Artsen en patixebnten moeten vooral niet denken, oh wat erg, doe maar rustig aan. We zeggen in de richtlijn dat het beter is om te bewegen en dat men ook beter gewoon weer aan het werk kan.x92 x91Momenteel krijgen patixebnten met een whiplash vaak cognitieve gedragstherapiex92, vult Koerselman aan. x91Om rampdenken af te leren. Dat is goed. Een nadeel is dat patixebnten zichzelf grenzen gaan stellen omdat ze menen dat ze overbelast zijn. De boodschap, je kunt meer dan je dacht, blijft onvoldoende hangen.x92 Het protocol vermeldt verder x91zonodig adequate pijnstillingx92. x91De onderbouwing hiervan is magerx92, licht Keuter toe. x91We vinden dat je er vrij mee mag omgaan. Maar natuurlijk dreigt het gevaar van adaptatie. In de hersenen wordt de pijndrempel verlaagt. Op de SEH kun je het wel toepassen omdat bekend is dat in de eerste week de pijn toeneemt.x92 Een nekkraag, die in een aantal buitenlandse richtlijnen nog wordt aanbevolen (zie kader 2) wordt in het protocol afgewezen. x91In de literatuur is geen voordeel voor de nekkraag te vindenx92, zegt Keuter. x91De nekkraag geeft erkenning, maar wellicht ook een nocebo-effect (verwachting dat iets kwaad doet, red.). Ik kreeg een patixebnt die in Duitsland achterop werd gereden. In het ziekenhuis aldaar kreeg hij direct een kraag aangemeten. Hij is helemaal vastgelopen, terwijl er niets te vinden was. De nekkraag druist in tegen het hele idee te bewegen.x92 Warmtelaesie Het overige therapeutisch arsenaal is niet breed. Voor een deel van de patienten die langer klachten houden, kan een warmtelaesie nuttig zijn. x91Het is aangetoond dat mensen die gunstig reageren op een proefinjectie in een facetgewricht van de cervicale wervelkolom, meer beweeglijkheid in hun nek krijgen en dat een warmtelaesie van de zenuw zinvol isx92, verduidelijkt Keuter. x91Op den duur herstelt de sensibiliteit zich weer.x92 Voor een gunstig effect van methylprednisolon is wat bewijs, maar het wordt in de richtlijn niet aangeraden. x91Bij een partixeble dwarslaesie meende men 15 jaar geleden dat je een betere prognose had als je direct enorme hoeveelheden bijnierschors gafx92, becommentarieert Keuter. x91Inmiddels is dat achterhaald. In dezelfde gedachtegang is gekeken wat het effect bij whiplash is. Het is aangetoond dat mensen eerder weer aan het werk zijn, maar dat is een indirecte maat. Dan zijn overige overwegingen heel belangrijk. Het is nogal wat om zulke doseringen te geven. Het bewijs is flinterdun en het is een biomedische gedachtegang, waar we juist vanaf willen. Daarom raden we het af.x92 En massage? In de richtlijn is het niet opgenomen. In een boekje over whiplash voor patixebnten (zie Scoop, blz. 1077) dat Keuter schreef, staat dat massage zinvol kan zijn. x91Maar dan wel zelfmassage, want de patixebnt moet wel actief blijven. Bij het opstellen van de richtlijn is het niet aan de orde geweest. Het zat niet in de uitgangspunten en niemand heeft het aangebracht. Wellicht had dat wel gemoeten. Maar deze richtlijn kan nog groeien. En er komt over een paar jaar een herziening. Wellicht doet de Whiplash Stichting Nederland dan wel mee.x92 Uitgelachen x91Laten we afspreken dat we mensen serieus nemen en goed nakijkenx92, vervolgt Keuter. x91Het gebeurt echt dat patixebnten door artsen worden uitgelachen. Ik ken patixebnten die van hun neuroloog hebben gehoord dat whiplash niet bestaat. Als ze vragen wat ze dan hebben, krijgen ze als antwoord: niets. Dan doe je als neuroloog net of het hoofd niet bij de patixebnt hoort. Waarom word je dan dokter?x92 Prof. Koerselman hoopt dat artsen en andere zorgverleners de richtlijn omarmen. x91Deze richtlijn moet het uitgangspunt vormen voor de zorg aan patixebnten met een whiplash. De patixebntenvereniging is weliswaar tegen, maar de patixebnten zijn er zeker bij gebaat.x92 Tien vragen over de whiplash richtlijn 1. Waarom is er een nieuwe richtlijn? Er was nog geen richtlijn. Whiplash is een groot en duur maatschappelijk probleem. 2. Welke beroepsgroepen hebben de richtlijn samengesteld? Het is een initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Neurologie, in smanwerking met huisartsen, fysiotherapeuten, anesthesiologen, revalidatieartsen, chirurgen, radiologen, psychologen, artsen arbeid en gezondheid, verzekeringsartsen, psychiaters en orthopeden. 3. Zijn de patixebnten vertegenwoordigd? De Whiplash Stichting Nederland heeft meegelezen, maar kon zich niet vinden in het eindresultaat. 4. Voor welke beroepsgroepen is de richtlijn relevant? Artsen op SEH afdelingen van ziekenhuizen. 5. Over welke patixebnten gaat de richtlijn? Patixebnten met whiplash-associated disorder graad I en II. 6. Wat is er nieuw aan de anamnese? De patixebnt moet tijdens het ongeval bij bewustzijn zijn geweest. 7. Wat is er nieuw aan de diagnostiek? Neurologische afwijkingen en fracturen en dislocaties van de cervicale wervelkolom worden uitgesloten. Er is geen onderzoek dat de diagnose kan bevestigen. 8. Wat is er nieuw aan de verwijzing? In de verwijsstructuur zijn er geen veranderingen. Voor de opvang van patixebnten met een whiplash is er een concept-protocol in de richtlijn opgenomen. 9. Wat is er nieuw aan de behandeling? Expliciet wordt aangeraden geen rust te nemen, maart te starten met een activerende therapie, zoals een actieve oefentherapie van de nek. 10. Wat is er nieuw aan de follow-up en nazorg? Een tijdcontingente controle en eventuele verwijzing naar een revalidatiearts voor multidisciplinaire behandeling als het revalidatieproces geen vooruitgang oplevert. Author(s): E-J. Pronk en M. Sonneveld http://www.inspine.nl/actueelDetail.php?nid=106&hs=2&tab=1 E-mailbericht gecontroleerd door Spyware Doctor (5.5.1.322) Databaseversie: 5.10180e http://www.pctools.com/spyware-doctor/ Dan volgt en nog een heel verhaal ook van Melissa dat bijzonder interessant is en ook weer een vreemd licht op een vreemde zaak werpt. Ik heb het al vaker gezegd er is iets aan de hand met whiplash in het algemeen, wat maakt dat het voor ons zo moeilijk is een poot aan de grond te krijgen. Leest u het maar eens door dan wordt het misschien wat duidelijker. Melissa ik moet eerlijk zeggen dat ik toch wel wxe9xe9r boos ben geworden. Nog bedankt.

         VERSLAG VAN DE VOORDRACHT OP 21-09-1989

Met name de laatste 20 jaar is het schadevergoedingsrecht geevolueerd van een systeem dat als kenmerk had bescherming van het vermogen van de veroorzaker van een onrechtmatige daad, naar het huidige systeem waarbij de slachtofferbescherming de terechte prioriteit krijgt. Aldus vervult in het huidige moderne rechtsysteem het recht de rol van beschermer van de zwakkeren in de samenleving, waartoe zonder twijfel ook behoren de ongevals-slachtoffers. Van deze groep maken de whiplash-slachtoffers een substantieel deel uit. De slachtoffer-beschermingsgedachte van het moderne recht blijkt ondermeer uit de wettelijke verplichting motorrijtuigen te verzekeren en het daaraan gekoppelde waarbordfonds, welke instantie ook slachtoffers van niet verzekerde motorrijtuigen recht geeft op vergoeding van hun schade. Ook in de rechtspraak is een sterke tendens van slachtofferbescherming te onderkennen. De rechter ziet het slachtoffer staan en legt bij onzekerheden kansen veelal in diens voordeel uit.

De schaderegelingspraktijk blijkt evenwel in vele gevallen haaks te staan op bovengeschetste rechtsontwikkeling van de afgelopen jaren. Een recent vonnis van de Rechtbank te Haarlem, bevestigd door het Hof van Den Haag, toont dat pijnlijk duidelijk aan. Een zwaar invalide, jeugdige SRV-melkman, kreeg van de aansprakelijkheids-assuradeur een totale vergoeding aangeboden van Dfl. 60.000,00, welk bedrag na een 14 jarig schadegevecht door de Rechtbank en Hof uiteindelijk werd verhoogd naar ruim Dfl. 900.000,00.

De oorzaak van deze als symptoom te beschouwen discrepantie is – naast het niet altijd even fraaie schaderegelingsbeleid van assuradeuren – voor een belangrijk deel te wijten aan kwaliteit van rechtshulp, die de slachtoffers krijgen aangeboden. Dat een advocaat niet alle details beheerst van het complexe terrein van het schadevergoedingsrecht bij letselschaden en met name bij Whiplash, is hem niet kwalijk te nemen, maar wel dat hij zich niet op dit onderdeel van de recht gespecialiseerde deskundigen laat bijstaan. Er zijn een aantal bureau’s in Nederland, waar men voor dergelijke gespecialiseerde hulp terecht kan, hetgeen ook daarom voor de rechtshulpverlener, geen beletsel behoeft te zijn op die deskundigen een beroep te doen, omdat volgens recente rechtspraak van de Hoge Raad de redelijke kosten van de door de benadeelde ingeschakelde deskundige door de aansprakelijkheids-assuradeur als schadefactor vergoed moet worden.

Kortom: Met de belangen van de ongevalsslachtoffers wordt in het huidige rechtsysteem op voldoende wijze rekening gehouden, doch de voorwaarde om een adequate schadevergoeding te realiseren is wel in de eerste plaats dat de slachtoffers zich van gespecialiseerde hulp voorzien.

                                ———————————————-

Toen ik dit stuk uit zat te typen, werd ik eigenlijk weer ontzettend boos. Hoeveel mensen komen bij het verkeerde bureau terecht en worden afgescheept met een fooi, of komen bij een advocaat die weinig tijd voor ze heeft, waardoor de afwikkeling van de schade tot ruim 25 jaar kan duren.Of ze komen in handen van een "No Cure No Pay bureau", waar ze als ze hun zaak winnen het grootste gedeelte van het uit te keren schadebedrag, aan het bureau moeten afstaan. Het is dus nu nog steeds (ruim 20 jaar later) HELEMAAL NIET GOED gesteld met de rechtspraak voor verkeersslachtoffers en al helemaal niet voor Whiplash patienten. Het is nog steeds een grote schande, speciaal die schade-afhandelaars (advocaten of bureau’s) die lustig handjeklap spelen met de verzekeringsmaatschappijen en u laten tekenen voor een bedrag wat vxe9xe9l te laag is en een smartegeldbedrag, wat om te huilen is. Eenmaal getekend kan je geen kant meer op, er is geen weg terug nooit kunt u meer verhaal halen, als u inderdaad afgescheept bent met een fooi. Dus denk a.u.b. goed na met wie u in zee gaat en bedenk u zich tweemaal voor u tekent. Want zoals gezegd, xe9xe9nmaal getekend voor akkoord, is er geen enkele mogelijkheid meer het aan te vechten.

         GEVOLGEN VAN WHIPLASH IN NAASTE OMGEVING

In de voorafgaande conferenties van onze NSWP (Wat was ik trots dat hij dat zo openlijk zei, Professor Bastiaans had het over onze NSWP), zo ook heden, hebben wij veel vernomen over de essentie en de gevolgen van whiplashtraumata. In mijn voordracht van 21-8-1989 gaf ik aan dat ik bij mijn onderzoekingen veel steun ontleend had voor het beoordelen van de intensiteit van gevolgen van de traumata aan de lijsten die Peter Zenner in 1987 publiceerde. Hij beschreef 57 symptonen en hij gaf aan hoe  vaak deze voorkwamen. De hoogste percentages golden en gelden bewegingsbeperkingen en pijnen van hoofd en nek, zo ook slaapstoornissen en algemene nervositeit. De laagste percentages werden aangegeven voor plotseling onbeheerst aggressief worden en daarnaast voor je ineens slap en moe voelen. Over invaliditeit en arbeidsongeschiktheid t.g.v. de bedoelde leasies is de laatste jaren veel gepubliceerd. Professor van Rens en de zenuwarts Dr.Prick, gaven over dit thema op 17-10-1979 voor de Vereniging voor Verzekeringsgeneeskundigen te Utrecht interessante voordrachten. Zij benadrukten dat de patient de gelegenheid moet krijgen zijn klachten voldoende te uiten. Een opmerkelijke zinsnede uit hun betoog luidde“Wanneer op een patient, met in feite geringe aandoening, de gehele baaierd van zogeheten doelgerichte middelen wordt losgelaten, gaat hiervan een negatief suggestief effect uit, afgezien nog van verscheidene andere negatieve effecten`. Een goede relatie met geneeskundigen en andere therapeuten kan hierdoor verloren gaan en juist bij whiplashgevallen is het van het grootste belang dat ze spoedig mogelijk, na het ongeval een goed therapeutisch programma tot stand komt. Wij zijn nog niet zover dat wij nu al precies kunnen aangeven in welke percentages de door Zenner vermelde symptonen bij Nederlandse patienten kunnen worden vastgesteld. Maar zeker is dat het hebben van een aantal van de genoemde symtonen een weerslag geeft op de relaties thuis en in het werk. Ik denk daarbij aan het geval van een ex verpleegster van 47 jaar, die ik in 1985 moest beoordelen, speciaaal voor de Centrale Raad van Beroep. Zij had een duidelijke Whiplash/leasie. Zij klaagde er over dat zij haar rechterarm niet goed kon gebruiken en dat zij minder kracht had dan vroeger. Zij was gauw moe en labiel. Zij had orientatiestoornissen welke zij vxf3xf3r het on geval niet had. xb4s middags en xb4s avonds moest zij steeds rusten als gevolg van de vermoeidheid en over het algemeen voelde zich zich veelal ziek en invalide. Deze vrouw was de 5e van 8 kinderen. Vader was landbouwer en hij kon nogal driftig zijn. Bij zijn kinderen was er daardoor een overgevoeligheid ontstaan om driftig te worden aangepakt. Patiente had een goede schoolopleiding gehad en ook als verkoopster en later als verpleegkundige gewerkt, waar zij zeer goed werk had gedaan. Zij huwde in 1960 met een man die zij in een ziekenhuis waar zij werkte had leren kennen. Het huwelijk was geruime tijd goed gegaan, maar na haar ongeval ging het mis. Bij dit ongeval was zij van achteren aangereden op het moment dat zij ploseling moest afremmen voor een van rechtskomende auto, welke zij voorang moest geven. Zij werd terstond opgenomen in een ziekenhuis. All procedures kwamen op gang. De eerste maanden na het ongeval voelde zij zich erg ziek. De echtgenoot liet zich niet zien. Dat gaf natuurlijk spanningen. Voor de kinderen moest een oplossing gevonden worden. De oudste dochter trachtte haar te helpen en verder kwam er gezinshulp. Betrokenne bleef kwetsbaar en labiel en zij wilde dat een aangekondigde echtscheiding door zou gaan. Soms kon zij zo boos worden of zo psycholabiel reageren dat zij in een psychiatrische zin als verminderd toerekeningsvatbaar kon worden beoordeeld. Na enkele maanden ging het wat beter. Er kwam  toen, na echtscheiding, een tweede huwelijk tot stand met een man die ook al gehuwd geweest was. Deze man had ook moeilijkheden gehad. Hij verklaarde nadrukkelijk dat patiente en hij tot elkaar waren gekomen op grond van gemeenschappelijke moeilijke levenservaringen. Wat de relatie tot de kinderen betreft, kan vermeld worden dat deze de prikkelbaarheid van hun moeder moeilijk konden verwerken. Zij wilden moeder wel helpen, maar het meest opvallende was dat zij ook gauw boos konden worden en daarbij het gevoel hadden dat moeder zich aanstelde. Aan de kinderen werd de essentie van de aandoening goed uitgelegd. Toen ik deze patiente had mogen onderzoeken kwam  ik tot de conclusie dat zij alle klachten had welke beschreven waren  in 1982 door de Amerikaanse onderzoekers Sadwin Gordon  en Sadwin, werkzaam in Pensylvania, in het bijzonder de klachten die door de familieleden werden vermeld. Dit betrof vooral schuldgevoelens, gevoelens van wrok en boosheid,gevoelens van agressie, slaapstoornissen, gevoelens van sociaal geisoleerd zijn en symptonen van zelfbeschuldiging, zelfverwaarlozing, consdtante vermoeidheid, sexuele problemen en tenslotte onwaarachtige verwachtingen voor de toekomst. De genoemde onderzoekers adviseerden aan hun collegaxb4s dat zij na een whiplashongeval met de familie apart moesten spreken en dat zij eerst later dit in de vorm van een groepsgesprek konden doen. Zij gaven aan hoe opvallend het is bij een eerste gesprek familieleden zich zeer strak kunnen gedragen. E.e.a. is prachtig verwoord in een kort artikel van genoemde schrijver. Als de familieleden goed uitleg krijgen over wat er bij een whiplashlaesie gebeurt en wat de gevolgen kunnen zijn, kunnen deze beter begrijpen waarom, zowel de patiente, als zij, soms zeer kortaf of prikkelbaar kunnen zijn. Vxf3xf3rdat het eerste gesprek met de familieleden tot een einde is gekomen, zeggen de ondervraagden vaak`Waarom hebben zij mij dat niet eerder verteld` De genoemde Amerikaans collegaxb4s zagen spoedig in dat gezinstherapie na de aangegeven inleiding goed kan helpen, zowel de getroffenen als de familieleden, vrienden en kenissen. Aardig was de formulering, `the goal of family counseling is to give guidance to the familymember in readjusting his expectations for the patientxb4s return to his pre accident personality, and thereby relieve symptones and hasten recovery`.

De grootste moeilijkheid bij het beoordelen van whiplashgevallen is dat zo’n whiplashtrauma voor de betrokkenen juist net teveel kan zijn. Vaak hebben ze in  hun voorgeschiedenis al trauma of labiliserende situaties doorgemaakt. De artsen moeten dan maar uitmaken wat nu werkelijk door  het ongeval is veroorzaakt en wat er in feite al was zonder dat dit speciale medische aandacht had gekregen. Bij een man van 38 jaar, die ik in 1977 na zo’n whiplashongeval klinisch en poliklinisch moest beoordelen, was het opvallend dat hij veel klachten had, hoofdpijn, nekpijn, rugpijn, pijn in de linkerknie en linkerbeen. Daarnaast had hij veel psychische klachten. Toen hij enkele jaren na het ongeluk bij mij kwam, wist hij alleen precies te vertellen, zowel de voorgeschiedenis als de werksituatie, zijn ervaringen in vroege jeugd en oorlogstijd, zijn problemen met het bedrijfsleven en het GAK. Men had hem gewoon aan het werk willen sturen en dat ging niet. Bij mijn onderzoek bleek dat betrokkene van huis uit al sterk geneurotiseerd was. Als kind had hij geleefd in een situatie van overbescherming. Op school en in het werk was het aanvankelijk wel goed gegaan, doch na het ongeval was dit niet meer het geval. Er waren aanwijzingen bij hem gevonden wervelafwijkingen er al vxf3xf3r het ongeval aanwezig waren. Dat gold ook voor zijn neiging om te hyperventileren. Na het ongeval werd het aldus geformuleerd: De man heeft zo in spanning geleefd na het ongeval dat hij steeds meer in elkaar is gedrukt. Bij de eerste onderzoekingen na het ongeval toonde hij geheel het beeld van de benadeelde. Zijn relaties met de omgeving waren slecht. Zijn echtgenote was na het ongeval uit huis gegaan. Af en toe hielp zij hem nog bij het onderhoud van de woning. Een goede relatie en andere relaties gingen verloren. In een van de rapporten staat: de sociale contacten zijn en waren bij deze man oppervlakkig. Zijn voornaamste gezelschap is zijn hond. Bij mijn beoordeling voor de Raad van Beroep kwam ik tot de conclusie dat de man na het ongeval veel sneller en op de juiste wijze gerevalideerd had moeten worden. Dit was niet gebeurd en daardoor was zijn bewegingsapparaat achteruitgegaan. Lange tijd daarna werd er nog geprobeerd om het goed te revalideren, doch hij bleef zeer gesloten en het was uiterst moeilijk hem voor een goed therapeutisch contact toegangkelijk te krijgen.

Een volgend geval betreft een 40 jarige academica die in 1987 een ernstig auto-ongeval had gehad. Ergens onderweg naar haar werk, stond zij stil met de auto. Ze werd aangereden door een auto die 60 km per uur reed. Zij droeg veiligheidsgordels, doch werd geraakt. Mede-inzittenden in de auto bleven ongedeerd. Vermoedelijk was zij korte tijd bewusteloos. Een half uur na de aanrijding kreeg zij hevige pijn in de nek. Zij ging zich beroerd voelen. Ze kreeg moeilijkheden met zien. Bij een eerste onderzoek in een ziekenhuis kon de daar werkende neuroloog geen duidelijke afwijkingen vinden. Er werd gedacht dat het allemaal wel mee zou vallen en dat zij spoedig weeer aan het werk kon gaan, maar dat bleek onmogelijk. De eerstvolgende maanden kreeg zij fysiotherapie en manuele therapie voor de wervels. Zij kreeg een hakverhoging. Langzamerhand kon zij wat beter in een bepaalde houding zitten, maar voortdurend moest zij haar hoofd en nek ontzien. Toen ik haar maanden na het ongeval kon onderzoeken, werden de volgende klachten genoteerd: Hoofd- en aangezichtspijn, vooral bij inspanning, duizeligheid en miseelijkheid, vooral na inspanning. Overgevoeligheid voor beelden en geluid. Snel nerveus en onevenwichtig worden en niet meer tot initiatieven kunnen komen, concentratiestoornissen. Betrokkene kreeg vrijveel hulp. Zij werd ook uitvoerig neuropsychologisch onderzocht. Bij het onderzoek werden geen grove afwijkingen gevonden. De intelligentie werd als gemiddeld beoordeeld, maar de fout van de desbetreffende onderzoeker was dat hij zich niet realiseerde dat betrokkene vxf3xf3r het ongeval een zeer hoog intelligentieniveau had en dat dit kennelijk dor het ongeval op gemiddel niveau was gekomen. Vandaar dat het zo belangrijk is dat ook de onderzoeken de psychologen goed geinformeerd zijn over het functioneren van vxf3xf3r en na het ongeval. In dit geval werd het voor man en vrouw thuis moeilijk. De relatie met de echtgenoot werd door alle symptomen in ongunstige zin beinvloed en ook het voortzetten van de zorg voor een kind van 4 jaar, bleek zeer moeilijk. In aansluiting op het neuropsychologisch onderzoek werd patiente ook vestibulair en neurologisch uitvoerig onderzocht. Zij was beschadigd, doch de beschadiging kon niet gemakkelijk verwoord worden. Mijn hoofdconclusie was dat door het whiplashtrauma in feite het totale intelligentie-apparaat was geraakt, althans aangetast en daarbij vooral de integratiecapaciteit. Wat mij bij talloze whiplashgevallen steeds weer is opgevallen is het onvermogen om snel, intelligent en efficient op veranderingen in werk en leefsituatie te reageren.

Nog een klein voorbeeld uit het verslag van bovenvermelde patiente: ‘s morgens om 7.30 uur moet ik opstaan. Ik sleep mij het bed uit mijn kind moet naar school. Als ik thuis kom, ga ik weer liggen. Om 11.15 uur doe ik een boodschap en daarna ga ik mijn kind weer ophalen. Na de lunch probeer ik te slapen. Om 15.30 uur moet ik het meisje weer ophalen en als ik dan thuiskom, begin ik met koken en dit met moeite. Mijn man doet nu meer in de huishouding dan vroeger, maar niet met genoegen. Naar de TV kijken is moeilijk. Er is vaak teveel lawaai en het totale gevoel blijft, dat ik mij steeds weer door de dag heen moet slepen. Een algemene bevinding van een collega op mijn gebied is dat veel huwelijken worden aangetast. Dit werd mij ook medegedeeld door de voorzitster van de NSWP Letty Smit Munnik, die mij vroeg aan  dit thema speciale aandacht te schenken. Bij mijn onderzoek van de whiplashpatient geef ik aandacht aan alle symptomen als vermeld in de lijsten van Peter Zenner en die van Sadwin – Gordon en Sadwin. Als je dan de gelegenheid krijgt de getroffenen enige tijd te begeleiden dan moet je tot de conclusie komen dat er onder hen natuurlijk mensen zijn die op neurotische gronden zich a.h.w. vastbijten in hun ziektebeeld. Vroeger werd dit rente-neurose genoemd. Tegenwoordig speelt dit begrip minder een rol, doch een veel voorkomend moeilijkheid  is dat veel mensen traumatische ervaringen in hun vroegere jeugd hebben gehad. Bij sommigen zijn deze diep verdrongen en velen hebben zich jarenlang goed weten te houden. Na zo’n klap, als bij een whiplash, lukt dat laatste niet meer.  Tot slot, wat whiplashpatienten betreft heb ik ook gemerkt hoe goed het voor de patienten kan zijn als je hun familieleden precies kan uitleggen wat een whiplash is en hoe zo’n zweepslag op ziel en lichaam kan inwerken en daarbij is het ook van belang om samen met de familieleden te beoordelen wat de getroffene, volwassene of kind, nog kan en wat deze niet meer kan. Als men het daarover eens is, kan gewerkt worden aan een therapeutisch programma, eventueel ook een programma dat de betrokkene kan helpen om de opgetreden functiebeperkingen werkelijk te aanvaarden. Ook van Professor bastiaans heb ik een tv fragment uit een verkeers-slachtoffers uitzending, speciaal over whiplash:

http://video.google.nl/videoplay?docid=-8961368431572912515

WAT IS WHIPLASH EIGENLIJK?

De term whiplash is eigenlijk een omstreden begrip, dus daarom is het goed om eerst te weten waar we over praten en daar horen helaas ook wat vaktermen bij. Degene die het woord Whiplash als eerste gebruikte was de Amerikaan Dr. Harold Crowe, die in 1928 de achter-voorwaartse slingerbeweging van het hoofd en nek beschreef, veroorzaakt door een aanrijding van achteren. Later hebben andere auteurs, zowel medische als juridische, deze benaming ook gebruikt voor anders gerichte letsels van de halswervelkolom. In hoeverre dit strikte onderscheid relevant is, is maar de vraag. Want iemand die naar een stoplicht schuin omhoog kijkt, of een passagier, die al pratend opzij kijkt, en van achteren wordt aangereden heeft dus in feite zijn nek al iets gedraaid, zodat het inwerkend geweld niet meer symetrisch op de nek ingrijpt en er dus  van roterende en scherende krachten sprake is.

Omdat men de kreet Whiplashletsel dus niet zuiver vond, prefereert men in medische kringen vaak de term Acceleratie-deceleratieletsel om aan te geven hoe het letsel tot stand is gekomen. Daarnaast kunt u nog de volgende termen tegenkomen: Post-Whiplashsyndroom, ook wel het Post-traumatisch Syndroom genoemd, (deze term komt oorspronkelijk uit de Franse vakliteratuur). Onder syndroom verstaat men in medisch vakjargon een patroon van klachten en/of verschijnselen; en in dit geval dus ontstaan na een Whiplashletsel.

Goed dit was dus even de terminologie.

Het gaat dus nu om een letsel van de nek. De nek is eigenlijk het verbindingsstuk tussen hoofd en romp, bestaande uit een benig deel en de zg weke delen. Het benige deel: de halswervelkolom, afgekort H.W.K. in vaktermen cervicale wervelkolom-C.W.K. genoemd-bestaat uit zeven nekwervels, die op een zeer speciale manier kunnen bewegen en veel meer beweeglijkheid hebben als de overige wervels van de ruggegraat en m.n. geldt dit voor de bovenste twee: de atlas en de draaier. Daarbij moet de nek een relatief zwaar hoofd van ongeveer 5 kg. dragen, als een zware bloem op een ranke steel. De nekwervels zijn onderling op twee manieren verbonden. Aan de achterzijde hebben ze gewrichtsvlakjes met de bijbehorende gewrichtsbanden en aan de voorzijde zitten tussen de wervellichamen de tussenwerverlschijven, de zg disci, die als een verend kussen een schokbrekerfunctie hebben. Verder wordt de stand van de nek en zijn beweeglijkheid bepaald door stevige spieren. In elke wervel zit een holte en deze gaten boven elkaar gestapeld vormen een buisvormige structuur, het ruggemergkanaal. Hierin loopt een uitloper van de hersenen, die overgaat in het ruggemerg. U kunt het ruggemerg zien als een groot kabelsysteem, dat vanuit de hersenen alle functies in het lichaam bestuurt. Verder lopen aan de voorzijde van de wervelkolom speciale zenuwbanen, die zogenaamde automatische functies in het lichaam regelen, het autonome zenuwstelsel genaamd. Vanuit de binnen de wervels gelegen ruggemerstructuren gaan tussen de nekwervels door belangrijke zenuwbanen die de schoudergebieden en de armen bedienen, d.w.z. dat zij de bewegingssignalen aan de spieren doorgeven en in omgekeerde richting de gevoelssignalen vanuit handen en armen weer teruggeleiden naar de hersenen. Tevens lopen er door de halswervelkolom bloedvaten, die het achterste gedeelte van de hersenen van zuurstof en dus van brandstof voorzien. Kortom, de halswervelkolom is een complex gebied met belangrijke verbindingsstructuren tussen de hersenen en de rest van het lichaam en pratend over een Whiplash-letsel hebben we het dus over een beschadiging van dit hele gebied.

Wat gebeurt er nu eigenlijk bij een – zeg maar – klassiek Whiplashlsetsel? Men wordt van achteren aangereden, waardoor het eigen voertuig naar voren doorschiet en in tweede instantie afgeremd wordt of tot stilstand komt. Bij het doorschieten van de auto blijft tengevolge van de traagheid het relatief zware hoofd achter ten opzichte van de romp. Nu krijgt men dus een overstrekking van de nek. Als daarna de auto tot stilstand komt, gebeurt het omgekeerde. De romp wordt afgeremd door gordel, stuur of dashboard, maar het hoofd schiet door, het slingert naar voren, de nek wordt hierbij niet alleen gebogen maar ook niet zelden overrekt of uitgerekt. Deze uitrekking kan, zo is uit meerdere onderzoeken gebleken 4 xe1 5 cm. bedragen. Het gaat dus om een gecombineerde OVERSTREKKING-OVERREKKING beweging. De nek zwiept hen en weer!

Wat gebeurt er dan met de structuren in de nek?

Nogmaals we onderscheiden als voornaamste structuren:

- DE HALSWERVELKOLOM de botten/wervels

                                        de gewrichtsbanden en kapsel

                                        de spieren

- DE ZENUWSTRUCTUREN   Het ruggemerg, vastzittend aan de hersenen

                                        De uittredende zenuwen

                                        De autonome/automatische zebnuwbanen

- DE BLOEDVATEN              Die naar de hersenen en het ruggemerg lopen.

Bij de overstrekking- het eerste deel van de whiplash-zwiep beweging – gebeurt er met de wervels en gewrichten meestal niet zoveel: ze rollen zich als het ware wat in elkaar, wat afremmend werkt. Zijn de krachten erg groot, dan beschadigen de wervelgewrichtjes omdat ze worden ingedrukt. Anders is het met het ruggemerg: Dit wordt nl gecomprimeerd. Tevens kunnen voedende bloedvaten worden afgeknepen, wat ook slecht is voor het zenuwweefsel.

Bij een sterke vooroverbuiging en overrekking van de nek kan verrekking, kneuzing en zelfs verscheuring van de wervelgewrichtsstructuren ontstaan; bij erg fors geweld kunnen zelfs compressiebreuken van de wervelvoorzijden optreden. Maar veel erger is, dat het ruggemerg wordt uitgerekt en dus ook de daaruitkomende zenuwen. Waarom is dit zo erg? Zenuwweefsel is niet elastisch, rekt dus niet mee en raakt bij overrekking beschadigd. Bovendien houdt het inwerkend geweld niet op bij het hoofd, maar planten zich daarin voort, zodat ook hersenstructuren w.o. evenwichtsorganen en kleine hersenen een klap mee kunnen krijgen. Bij een botsing met 50 km, rukt het hoofd met 125 kg aan de nek. Een whiplashletsel kan dus tot veel meer leiden dan alleen een kneuzing van de nek, want dan denkt men alleen aan botten, gewrichten en spieren. Nu zult u zeggen; een gewicht van 125 kg moet meevallen, want trapezewerkers e.d. kunnen gewoon aan hun hoofd hangen. Het verschil zit echter hierin; als men de klap niet verwacht, spant men de spieren niet aan en is men te laat om de klap op te vangen. De klap van een botsing komt met de snelheid van ongeveer 2/100 sec. de reactiesnelheid van spieren is ongeveer 1/10 sec. dus relatief te laat. Daarom is er ook een duidelijk verschil in ernst van het letsel bij personen, die het ongeluk wel en bij degene die het ongeluk niet zagen aankomen. De bij een fors whiplashletsel ontstane beschadigingen kunnen dan ook niet alleen leiden tot klachten in hoofd- en nek en armstreken, maar ook tot problemen op het gebied van evenwicht, gehoor, zien, concentratie, emotie etc.

Hier ga ik even stoppen, want mijn rug trekt het niet meer en ik kan me ook niet meer concentreren. Vanavond zal ik proberen derest van de lezing van Dr. van Gemert (Orthopedisch chirug, helaas overleden) af te maken.

Ik ga even proberen of ik de rest er ook nog opkrijg

Het grote probleem van het whiplashletsel is eerstens dit: HERkenning van het letsel en later de ERkenning van de eventuele restklachten. Het gaat immers om een combinatie van klachten, die bij meerdere medische specialismen thuishoren: Neuroloog, Orthopead, KNO arts, Neuro-psygoloog om er maar even een paar te noemen.

Want hoe gaat het nu eigenlijk met iemand, die zo’n ongeluk overkomt? Laten we de kop-staartbotsing weer maar even als voorbeeld nemen. Grofweg kan men twee mogelijkheden onderscheiden:

- of het letsel is zo hevig geweest, dat er nog meer schade elders aan het lichaam is en de nekklachten raken dan op de achtergrond;

- of er is verder geen letsel en men denkt met de schrik vrijgekomen te zijn; immers, na zo’n klap je gekneusd, bont en blauw en eventueel wat duizeligvoelen is normaal. In het eerste geval, het ernstige letsel, bestaat er wel degelijk een kans dat, als er op de eventuele rontgenfoto’s van de nek geen afwijkingen zijn, aan de nek zelf geen aandacht meer wordt geschonken. Daarentegen is de noodgedwongen rust, die een ernstig letsel van het lichaam vereist weer heilzaam voor het nekletsel. Verder speelt mee – en dat geldt ook voor het zg met-de-schrik-vrij-ongeval, dat er nekletsel pas na xe9xe9n of meerdere dagen zijn klachten openbaart. Net als bij een gekneusde enkel, die kort na een verzwikking en vaak dezelfde dag nog niet pijnlijk is, maar de dag erna zo gevoelig is, dat je er nauwelijks op kunt staan, dat zien we ook bij whiplashletsels.

Helaas wordt nog te vaak, zowel door slachtoffer als door behandelend arts (in lichte gevallen meestal de huisarts) te weinig aandacht besteed aan nek, duizeligheids- en pijnklachten, die enkele dagen na een nekongeval zijn opgekomen, of na een week nog in volle hevigheid bestaan. Dan moet men aannemen, dat er sprake is van een serieus letsel en het dan ook als zodanig behandelen. In dat opzicht kan men niet voorzichtig genoeg zijn: Liever een patient dan maar overbehandeld, dan onvoldoende of niet behandeld.

Zoals ik vorig jaar hier al heb gezegd, kunnen de zenuwstructuren in de nek eigenlijk niet fors beschadigd raken zonder dat de kapsels en banden van de halswervelgewrichten mee beschadigd zijn. Daarop moet dan ook de diagnostiek gericht zijn, om uit te sluiten of te constateren, dat het om een ernstige beschadiging gaat. In de praktijk betekent dat: Nauwkeurig rontgenonderzoek met ook bewegingsfoto’s van de halswervelkolom, eventueel 1-2 weken na het letsel nog eens herhaald.

Bij het inschatten van het letsel speelt ook de ongevalstoedracht een belangrijke rol:

- hoe was de richting van de botsing

- zag men het aankomen

- hoe hard reed men

- het gewicht van de auto’s

- was er een hoofdsteun

- droeg men een autogordel

- had de auto een kreukelzone, of was deze teniet gedaan door een trekhaak

Indien er gezien de toedracht van het ongeval, of door de bevindingen bij het onderzoek enige reden is om aan te nemen, dat er schade aan de nekstructuren is opgetreden, dient vanuit Orthopedisch standpunt de behandeling te bestaan uit: Rustgeven van de nek, d.m.v. een halskraag gedurende ong. 6 weken, eventueel ondersteund met oedeemremmende en pijnstillende medicijnen Daarna voorzichtig gedoseerde fysiotherapie, waarbij het nastreven van de stabiliteit van de nek belangrijker is dan de beweeglijkheid! Beweeglijkheid komt bij goede stablilteit van de halswervelkolom veelal vanzelf terug. Te snel streven naar beweeglijkheid van de nek, kan er toe leiden, dat men gewrichtsstructuren gaat overrekken om ze soepel te krijgen, wat later extra speling in de nek geeft, wat ook weer tot klachten kan leiden. Ik moet echter duidelijk stellen en andere sprekers na mij zullen daar ongetwijfeld op ingaan, dat zenuwweefsel een slecht herstelvermogen heeft. Gekneusd zenuwweefsel wil nog, maar eenmaal kapot herstelt het zich niet meer.

De door mij zojuist geadviseerde behandeling heeft alleen nut voor de beschadigde halswervelgewrichten en de gekneusde zenuwstructuren in de acute fase, d.w.z binnen 6 weken na het ongeval. Bij de langerbestaande klachten na een whiplashletsel en dan bedoel ik 3 maanden of langer na het ongeval, kan er orthopeadisch meestal weinig meer voor de patient worden gedaan. Alleen in die gevallen, waarbij de onderlinge beweeglijkheid van de halswervels nog verstoord is, kan gerichte therapie in de vorm van fysiotherapie, maar meer nog van voorzichtige mobiliserende manuele therapie (en beslist gxe9xe9n rekbehandeling!) en misschien, zoals men ook in de literatuur kan vinden, accupunctuur een positief effect hebben. Echter de klachten, die voortkomen uit blijvend-beschadigde zenuwstructuren zal men helaas moeten accepteren, alhoewel professionele hulp in deze u kan leren u er zo goed mogelijk aan te passen en er mee om te gaan

2 oktober 1991

Dr. J.G.W.A. van Gemert  – WAREN ER MAAR MEER ARTSEN ZOALS DEZE ARTS DAN ZOUDEN WIJ ALS WHIPLASHPATIENT EEN VEEL BETER LEVEN HEBBEN.

                  

                                DE EPIDEMIOLOGIE VAN HET WHIPLASHTRAUMA

                                    Door: Dr.  H. Kingma en Dr. W. Clay

De naam whiplash is gegeven aan een bepaald klachtenpatroon, dat vooral ontstaat bij auto-inzittenden na een kop-staartbotsing. Dit zg acceleratie-trauma blijkt medici al jaren voor raadsels te plaatsen. De klachten blijken bij veel patienten therapie-resistent te zijn en kunnen veelal niet geobjectiveerd worden met uitgebreid diagnostisch onderzoek. Over de aard van het letsel bestaat nog veel onzekerheid. Op grond van de literatuur is echter wel duidelijk dat bij een non-contact trauma niet alleen ernstige beschadiging van de cervicale wervelkolom en de hersenstam kunnen optreden, maar dat ook letsel van hoger gelegen delen van de hersenen kan optreden. Dit zou een mogelijke verklaring kunnen zijn voor de vaak gerapporteerde functiestoornissen, zoals geheugenverlies, concentratiezwakte enz. Omdat het whiplash-trauma de slachtoffers, de artsen, de juristen, de verzekeraars en de maatschappij voor een veelheid van problemen plaatst, is een grondige analyse van het probleem gemaakt, zodat een schatting van de huidige omvang en een prognose omtrent het beloop mogelijk is.

Door haar grootschalige introductie in de 20e eeuw heeft het acceleratie-trauma de vorm van een epidemie aangenomen. Onder een epidemie wordt verstaan een ziekte die zich op grote schaal onder de bevolking uitbreidt, zoals bv een microbiele ziekte. Bij een microbiele epidemie wordt het aantal mensen dat ziek wordt bepaald door vooral drie factoren.

- de toenemende aanwezigheid van de ziekteverwekker.

- de hoeveelheid mensen die blootgesteld is aan de ziekteverwekker.

- de effectiviteit waarmee de ziekteverwekker wordt overgedragen naar het slachtoffer

Bij een microbiele epidemie zien we over het algemeen eerst een sterke toename van het aantal slachtoffers in de tijd, totdat vrijwel ieder kwetsbaar mens ziek is. Maar tevens treedt na verloop van tijd een afname van het aantal zieken door herstel, of sterfte op. Uiteindelijk stabiliseert het aantal zieken: er ontstaat een evenwicht tussen het ontstaan van nieuwe zieken en door sterfte of herstel. Het nivo waarop het aantal zieken stabiliseert wordt beinvloed door het al of niet toepassen van geneesmiddelen of door preventie (bv inenting, hygiene)

Bij het whiplashtrauma is sprake van een ongevalsziekte waarbij de kans op de ziekte-vergelijkbaar met andere epidemien – toegenomen is door verschillende factoren. In Nederland is het aantal auto’s in de 20e eeuw sterk toegenomen, 200 personen auto’s in 1900, 100.000 in 1945, 5.250.000 in 1990 (Bron SWOV) Door het massale autosnelverkeer is de mens meer en meer blootgesteld aan botsing-energie op dichtbevolkte autowegen. Het aantal kilometers dat in Nederland door het autoverkeer wordt afgelegd is toegenomen  van ca 5 miljard kilometers per jaar in 1950 tot 92 miljard kilometers per jaar in 1989. Als gevolg van deze verkeerstoename, nam tot voor kort het aantal verkeersdoden in Nederland sterk toe. Door tal van verkeersveiligheidsmaatregelen, technische verbeteringen aan wegen en voertuigen, verbetering van het rijgedrag is het aantal verkeersdoden gelukkig de afgelopen jaren met meer dan 50% gereduceerd. Maar voor het Whiplash-trauma is de situatie nog onheilspellend. De auto-dichtheid, de verkeersintensiteit , het aantal stopacties van verkeersstromen is in Nederland dermate hoog, dat vergeleken met de rest van de wereld  een Nederlander mogelijk de grootste kans loopt op een acceleratie-trauma.Volgens schattingen van A.C. Croft, waren er in 1988 ca 1 miljoen whiplash-patienten in  de Ver. Staten en verwacht hij een prevalentie van 1% in de toekomst. In dat geval zal volgens zijn schatting de economische schade ca 2 miljard dollar per jaar bedragen. Whiplash blijkt sterk geassocieerd te zijn met de achteraanrijding, zodat het verantwoord is dit ongeval als indicator voor het voorkomen van whiplash te gebruiken. Volgens de verkeersongevallen-registratie van de politie in Nederland bedroeg het aantal auto-ongevallen in Nederland in 1989 – 307.856 en bleef de afgelopen jaren vrij stabiel. Het totaal aaantal achteraanrijdingen bedroeg in datzelfde jaar 44.684, waarvan 41.811 zonder letsel en 2.821 met letsel (52 doden). Uit deze cijfers blijkt dat in Nederland ruim 14% van alle auto-ongevallen achteraanrijdingen zijn en dat bij ruim 6% van alle achteraanrijdingen een persoon met letsel wordt geregistreerd. In het algemeen zal dit whiplash betreffen, andere letsels zijn ongewoon bij achteraanrijdingen. Uit een onderzoek van het SWOV, blijkt echter dat de politieregistratie onvolledig is. De ruim 2500 door de politie geregistreerde  whiplash is dus een onderschatting, het werkelijke aantal en zal – op grond van de SWOV studie ca 4 – 8 maal hoger zijn: 10.000 tot 20.000 personen per jaar. Bij een ongewijzigd verkeersbeleid en het achterwege blijven van andere preventie maatregelen zullen er ieder jaar dus 10.000 – 20.000 nieuwe whiplash patienten bijkomen. Uitgaande van een gemiddelde leeftijd van de slachtoffers van 35 – 40 jaar en een levensverwachting van ca 30 jaar, zal het aantal whiplashpatienten in Nederland uiteindelijk door natuurlijke sterfte bij ca 300.0000 – 600.000 stabiliseren. Om een betrouwbare schatting van de prevalentie te geven ontbreken echter nog te veel gegevens waaronder het feit dat nog niet voldoende bekend is hoeveel patienten binnen welk tijdsbestek genezen. Schattingen in de literatuur duiden erop dat 30% van de patienten blijvend klachten heeft, maar dat 70% binnen 1 jaar klachten vrij is. Wel is bekend dat toepassing van hoofdsteunen de kans op whiplash met 25% reduceert. Uiteindelijk lijkt het reeel de incidentie van het whiplash trauma op ca 1 – 2 % te schatten. De prevalentie zou in Nederland weleens hoger dan de door Croft in de VS geschatte 1% uit te kunnen vallen, mogelijk als gevolg van de verkeers- en bevolkingsdichtheid. Vanwege de omvangrijke maatschappelijke schade en de derving van levensvreugde van vele whiplashpatienten, is meer aandacht voor een effectieve preventie gewenst: autorijden is toch duurder dan je denkt.

       Het onbegrepen worden van de whiplash patient

                    Door: Mw. Dr. C.C. Querido

De eerste vraag die ik met u ga bespreken is "waarom komt een whiplashpatient bij de psychiater?" en dit ga ik nog eens voor u herhalen/ "waarom komt een whiplashpatient bij een psychiater?" TEN ONRECHTE. Het is heel raar dat ik dit zeg misschien want het lijkt of ik mijn eigen vak ga afvallen, maar dat is niet waar. Die patient hoort helemaal niet bij de psychiater maar hij/zij komt er wel en hoe komt dat nu? Ik wil proberen dat in een kwartiertje aan u uit te leggen en kijken of we daar voor de toekomst een oplossing voor kunnen geven. Het is altijd uit onwetendheid. Ik zal u eerlijk zeggen als ik niet 15 of 16 jaar geleden dit syndroom goed had leren kennen – ik zal straks zeggen hoe en door wie – dan had ik hier nu  niet gestaan en had ik die mensen behandeld zoals ze binnenkwamen van de huisarts vandaan of van de zoveelste specialist zo van….. nou er is  niks aan de hand met deze mevrouw of meneer, maar het is psychisch en die straatvrees moet jij maar even behandelen of die huwelijksproblemen rijzen de pan uit , ga daar maar even iets aan doen. Zo is het vroeger ook gegaan met de shcokbehandeling, dat is net zoiets. Als we het als psychiaters niet meer wisten dan zetten we een shockbehandeling in. Gelukkig gebeurt dat nu nog maar hoogst zelden, maar dat was alleen maar – denk ik – uit onkunde omdat we niet wisten hoe we er verder mee moesten. Zoiets is dit ook, omdat we het niet weten gaan we dan maar zeggen "het zal wel psychisch wezen". Natuurlijk heeft elke ziekte een psychisch correlaat. Elke ziekte heeft een psychische achtergrond en kan ook psychische gevolgen hebben of oorzaak maar we moeten wel goed onderscheiden  en vooral scheiden wat psychisch is en wat lichamelijk is en wat de afwijkingen lichamelijk zijn. Zo kan ik u natuurlijk talloze voorbeelden geven maar dat zal ik nu niet doen, het is nu een te kort bestek.

Het komt het meeste voor dat de mensen worden ingestuurd door de huisarts of specialist, die zegt: " er zijn hier zoveel verschijnselen dat ik die niet onder xe9xe9n noemer kan brengen. Het is bv straatvrees, angst, niet slapen, vreselijk moe, relatieproblemen en alles bijelkaar begrijp ik er niets van en kijk jij dus maar even of er niet een ernstige psychische oorzaak voor is".  Zo worden de meeste mensen ingestuurd. Als je dan de anamnese opneemt (want daar gaat het eigenlijk  om dat je een goeie anamnese opneemt) dan blijkt dat er gewoon een gezond mens voor je zit met een gezonde persoonlijkheidsstructuur, zoals wij dat noemen. (wat je dan gezond noemt, want we hebben allemaal afwijkingen, maar dat bedoel ik natuurlijk niet. Dat is nu eenmaal zo). Dan denk je: wat is dit dan, wat is er aan de hand? en dan vraag je "wanneer is dit begonnen, die straatvrees, hoe zit dat met u?" en dan hoor je vaak "ja vroeger had ik daar helemaal geen last van, ik vloog (ik bedoel dan in de lucht hxe9) en ik deed mijn werk fantastisch, maar ik heb wel een ongeval gehad"". Dit gaat dan zo tussen neus en lippen door, want ze zijn gewend om dat niet meer te noemen. Iedereen zegt dat je gek bent, dat ongeval was niks, dat was wel even vervelend, maar dat is al zolang geleden en we hebben niks kunnen vinden, de foto’s wijzen niets uit, de fysiotherapeut zegt ook dat hij niks voelt en het bloedonderzoek is allemaal goed, dus wat zeurt u nou? Er is niets met u aan de hand, er zijn alleen maar psychische problemen waar u echt eens met een psychiater over moet gaan praten. Dus als ik een gezonde persoonlijkheidsstructuur voor me heb die gezond en goed functioneerde vxf3xf3′r het ongeval en pas nxe1 het ongeval de klachten krijgt, soms pas na 1 -2 of meer jaren na het ongeval – dat hoeft helemaal niet direct te zijn – dan moet er een rood lampje in elke arts gaan branden! Daarom moeten we met de artsenopleiding beginnen!

Dan moet er een anamnese worden afgenoemen van de klachten en dan ga ik even heel snel – want nogmaals ik heb weinig tijd gekregen – dat anamnesepatroon, dus al die klachtyen die mogelijk zijn, snel opnoemen. Ik wil u aantonen hoe moeilijk toch deze diagnose is, want de klachten zijn zo verscheiden. Het is niet alleen maar hoofdpijn en dan zeggen, daar moet iets aan gebeuren, EEG maken en dan zie je niks, dus is er geen afwijking, schedelfoto’s maken, nekfoto’s maken, maar steeds zie je niks, dus is er geen afwijking. Dit is dus een hele foute conslusie. Door de mensen worden veel meer klachten die een rol spelen aangegeven en deze klachten zouden bij de arts een rood lampje moeten doen branden. Nogmaals, ik noem ze snel op, maar velen van u zullen hiervan iets herkennen. Daar is natuurlijk in de eerste plaats:

- de hoofdpijn die vaak migraineus is, dat hebben we net ook gehoord , maar er zijn ook andere vormen van hoofdepijn.

- de duizeligheid

- het oorsuizen

- de tintelingen in armen en/of benen

- de hartkloppingen                  vaak worden er ECG’s gedraaid waar ook niets op te zien is

- de benauwdheid                     het lijkt een beetje op hyperventilatie maar dat is het niet, een

                                               plasticzakje helpt ook niet. Het wordt vaak versleten voor hyperventilatie en dan  zit je in de psychische hoek.

- de slikklachten                       die zijn heel belangrijk en komen heel veel voor en dat is een afschuwelijk iets. Als arts denk je dan gauw dat zullen wel hysterische slikproblemen zijn, de bekende brok in de keel. Dat is dus niet het geval.

- de nekklachten                      kraken, pijn en bewegingsbeperkingen-

- abnormale gevoelens in het gelaat       tintelingen , pijn en gevoeloosheid

- tijdelijke bewustzijnsdalingen       heel belangrijk (heeft niets met epilepsie te maken)

- ataxie                                     of gevoel van atactisch lopen, het gevoel dat je niet rechtuit kan lopen

- visus storingen                       wazig zien, wegvallen van een deel van het gezichtsveld

- tijdelijke blindheid                  komt voor

- hormonale dysregulatie            klachten met menstruatie, klachten in de seksuele funkties

- aerophagie                             lucht happen , boeren

- bloeddrukschommelingen         xe9xe9n van de belangrijkste fenomenen na de whiplash injury; een bloeddruk die haast niet meetbaar is in konstante waarde, hij schommelt en soms meet je dan te hoog , soms te laag, maar meestal te laag

- hypotensie                               soms

- hypertensie                              zelden, dat is te hoge bloeddruk

- transpireren

- piloerectie                              kippenvel krijgen

- geheugenstoornis

- concentratiestoornis

- tijdelijke verlamming

- slappe benen                       gevoel alsof je door je benen zakt (dreigende dropattacks) alsof je neervalt

- nystagmus                            dat is dat de oogbal heen en weer gaat

- hallucinaties                          slechts twee keer gezien in 16 jaar

- brachialgie                           pijn in de armen

- tremoren                              trillende handen

- convulsies                            aanvallen met een rustige EEG buiten de aanval

- het jet fenomeen                 dat is als je omhoog kijkt naar een vliegtuig xf3f de was ophangt xf3f als je je plafond schildert extreem duizelig wordt

- moeheid en slapeloosheid     veel gehoorde klachten

U ziet wat een enorm klachtenpatroon.Natuurlijk heeft niet elke whiplashpatient al die klachten, maar we veronderstellen dat als je minstens 7 van deze klachten hebt dat je dan zit in de hoek van de gevolgen van een whiplashinjury. We noemen alles maar whiplash maar wat is dat nou eigenlijk? Vanmorgen heeft u daar al veel wijze woorden over gehoord, meer dan ik u kan vertellen. De grote verdienste van Professor Hommes uit Nijmegen – waar ik een leerling van ben – is dat hij heeft gewezen op het grote belang van de arteria vertebralis, dat is nl een bloedvat. 2 Grote slagaders die door de wervelkolom heen lopen. Aan de zij-uisteeksels van de wervelkolom zitten gaten en daar doorheen lopen die 2 grote slagaders naar de hersenen toe en aan de voorkant lopen die 2 grote slagaders  (arteria carotus). Deze 4 grote slagaders voeden het hele hersengebied en Professor Hommes zegt als je nu iets krijgt in de nek, het hoeft niet alleen een zweepslag te zijn, maar het kan ook slijtage zijn, het kan hormonaal, het kan chemisch, door overmatig drugsgebruik enz. dat er dan een stoornis kan optreden in de bloedtoevoer in de arteria vertebralis. U begrijpt, dat als je een nekslag krijgt, dat dan niet alleen de wervelkolom beschadigd wordt, maar  dat er ook een invloed op het bloedvat komt en dan ontstaan er spasmen of een dichtdrukken  of een chemische reaktie op dat bloedvat, waardoor  dan tijdelijk te weinig bloed naar de achterste hersengebieden gevoerd wordt en ook naar de hersenstam, het ruggemerg en al die gebieden er omheen. Daarom is het ook duidelijk dat de diagnose kan worden gesteld als de klachten van de whiplashpatient passagxe9re zijn. Ze komen, ze zijn een tijdje weg, ze komen weer en vaak hangt dat samen met de stand van het hoofd, met de stand van de nek of ook wel – en dat moet ik wel even noemen – met psychische spanningen, want ook dat geeft kramp, stress geeft kramp en kramp kan op je zwakke plek gaan zitten. In dit geval bij de meeste van U is dat de nek. Dat is dus een heel moeilijk diagnose, dat moet ik toch echt wel even zeggen. We zijn gauw geneigd om te zeggen de artsen snappen er niets van en die sturen ons maar van het kastje naar de muur. Ik heb werkelijk patienten gehad die – en het lijkt wel een sprookje – bij 7 of 8 specialisten waren geweest en dan tot slot bij de psychiater terechtkomen en dat is natuurlijk een heel treurige zaak. Maar nogmaals het is en blijft een moeilijke diagnose omdat je niks ziet en wij artsen worden opgeleid met …. alleen als je het ziet is het waar, maar dat is natuurlijk niet altijd waar, dat kunnen we dus heel erg aanvechten. Als we dus zo’n patient bij ons krijgen, moeten we natuurlijk als psychiater wel differentieren. Kijk ik heb eens een lezing gehouden voor huisartsen en toen heb ik 4 patienten meegenomen, waarvan 3 met een whiplash en 1 met een hysterisch neurose. Daar heb je de hysterie en het was leuk om heel duidelijk het verschil te kunnen laten zien. Want wat is hysterie? Dat is een ontwikkelingsstoornis, een groeistoornis in je persoonlijkheid, je gevoelsleven is dan gestoord, je wil is gestoord, je driftleven is gestoord, heel veel klachten zitten op het psycho-seksuele vlak. We zeggen  wel eens een hystericus of hysterica die wil niks, die doet niks, die voelt niks, nou of dat waar is weet ik niet maar dat is dan zo’n gezegde in de psychiatrie. Als je dus een echte hysterische-neurose voor je hebt, dan moet je als psychiater kunnen differentieren dat hier een stoornis in de ontwikkeling in de groei van de persoonlijkhied is.

Heb je een whiplashpatient voor je dan zie je een volkomen normaal funtionerend mens vxf3xf3r het ongeval en dan nxe1 het ongeval zijn ze totaal uit hun doen. Dit kan veel later optreden dan direct daarna. Gaan we nu zo’n nekpatient – laat ik het maar even zo noemen – behandelen als zijnde een psychische patient dan behandelen we natuurlijk 100% verkeerd. Wat gebeurt er dan? We verergeren de zaak en dat zie je gebeuren in den lande! Dan zie je gebeuren dat mensen zich diep minderwaardig gaan voelen, ze tellen niet meer mee in de maatschappij. Ze gaan soms compensren met agressie, reageren het af op man, vrouw, kinderen of kennissen enz. Of ze trekken zich terug in een afschuwelijk isolement. Soms komen er problemen in het huwelijk want het wil allemaal niet meer zo, seksueel gaat het niet, ze zijn te moe, ze kunnen niet meer voldoende concentratie opbrengen, ze luisteren niet naar hun partner, kortom je krijgt een verwijdering van partners. Niet altijd natuurlijk – gelukkig – maar het ontstaat heel vaak. Je ziet ook vaak dat er compensatie wordt gezocht in drank en medicijngebruik en dat zijn dus dingen die we absoluut moeten voorkomen. Daarom ben ik ook zo ontzettend blij met zo’n dag als deze en ik moet de organisatoren heel erg complimenteren met zo’n resultaat en met zoveel mensen. Deze tragiek – ik kan het niet anders noemen, ik heb het nu zoveel jaren meegemaakt – is een ellende waar mensen jaar in jaar uit in verzeild raken. Ik vind het eigenaardig – daar zat ik vannacht nog over na te denken – waarom is die nek die toch zo belangrijk is – want daar zit je levenscentrum in – het ondergeschoven kind. Breek je je nek dan ben je dood en vroeger in onze eenvoudige taal  noemde wij dat het levenscentrum. Nu zijn de termen allemaal veel ingewikkelder. Als je dus je nek breekt en je bent dood wat is dat dan voor een ontzagelijk belangrijk veld daarachter. Over het hart praten we ontzettend veel, er wordt gedotterd bij ‘t leven, er is veel literatuur over en dat gaat zo maar door. Daar weten we alles langzamerhand  van en die nek is het ondergeschoven kind.

Nou daar heb ik dus vannacht over na liggen denken en wat ik toen dacht wil ik u nog even deelgenoot van maken. ik dacht … zou het kunnen dat het vermijdingsgedrag is van de artsenwereld? U kent allemaal vermijdingsgedrag, dan wil je ergens niet naar kijken en toen dacht ik, waarom zou  je dan niet naar het levenscentrum willen kijken, zou dat komen dat je misschien

een beetje angst hebt voor het leven? Daarom wordt je natuurlijk arts.

Tot slot wilde ik u nog iets zeggen: ik vond deze morgen ontzagelijk belangrijk met geweldige lezingen, waar ik ook weer veel van heb geleerd. Exe9n ding miste ik bij de negatieve uitslag van de whiplashpatient in zijn toekomst, want natuurlijk is het wel zo dat als je hersencellen beschadigd zijn regenereren ze niet, krijg je ze niet meer heel, maar het lichaam heeft een onvoorstelbaar aanpassingsvermogen. Het is mogelijk met diverse technieken – ik kan er niet te veel op ingaan nu – om een nieuw evenwicht te krijgen in de nek met heel langdurige therapie. Ik moet dit er wel even bijzeggen, het duurt heel lang maar het is zeker mogelijk om te verbeteren, maar niet bij allemaal. Laat ik direct zeggen, ik ga geen valse hoop geven, maar er is zeer veel verbetering mogelijk, dat weet ik uit eigen ervaring.

Alleen het feit al – ik heb wel eens mensen gehad die zo tragisch mijn spreekkamer inkwamen – als ik ze het stigma afnam en zei: "je bent een gezond psychisch functionerend mens" dat ze dan op vleugels de deur uitgingen. Want het is zo’n zware druk die je op een mens legt om te zeggen: "je bent psychisch niet in orde". Het is een heel zwaar iets en dat mag eigenlijk niet gebeuren, vind ik.

Nu is het zo dat wij in Apeldoorn met ons team mensen behandelen met een medicijn, Sibelium, in een korte tijd te geven met hoge doseringen vitamine B complex, niet alleen B1 maar een B complex met de verschillende b vitamines – niet omdat er niet genoeg in het voedsel zit, maar omdat het verbruik in ‘t lichaam te hoog is en daardoor een relatief tekort ontstaat – en hoge dosering vitamine C, want een whiplahpatient staat voortdurend onder stress en vitamine C is xe9xe9n van de voorlopers in de cyclus van de stofwisseling van het bijnierschorshormoon wat antistresserend werkt. Zo behandelen wij de mensen met Sibelium en vitamine B en C in hoge dosering samen met een bepaalde vorm van fysiotherapie, maar daar ga ik mijn volgende spreker niet mee voor de voeten lopen, want die kan het beter vertellen dan ik.

Dus……GEEF DE MOED NIET OP.

Hier ziet u mij in een onderonsje met mevrouw Querido. Wat een schat van een mens is dat. Zo warm en vol belangstelling voor wat wij als stichting allemaal deden. Ikzelf vond haar bijdrage bijzonder goed en daarom heb ik het toch maar allemaal uitgetypt. Mijn rug ligt in tweeen en ik zal niet zo snel weer zo’n lange bijdrage helemaal uittypen. Maar deze was het me dik waard. Ik hoop dat u hem met plezier heeft gelezen.